Harold Pinter

PINTER Harold

(ur. 10 października 1930, Hackney pod Londynem, Wielka Brytania)

Dramaturg, scenarzysta, aktor. Urodził się w rodzinie ubogich żydowskich imigrantów. W latach 1948-50 studiował w Królewskiej Akademii Sztuk Dramatycznych w Londynie. W 1950 roku wydał pierwszy tom wierszy "Poetry" pod pseudonimem Harold Pinta, ale sam za właściwy debiut uważa opublikowanie w 1957 roku jednoaktówki "The Room". Pracował wówczas jako aktor w radiu BBC i uczył się krótko w Central School of Speech and Drama. Rozgłos przyniosła mu sztuka "Dozorca", wystawiona w 1960 roku.

Pinter jest uznawany za przedstawiciela teatru absurdu i twórcę tzw. komedii zagrożenia. Jest autorem niemal trzydziestu dramatów, z których najważniejsze to: "Urodziny Stanleya" (1957), "Powrót do domu" (1965), "Pejzaż" (1967), "Cisza" (1968), "No Man`s Land" (1975), "One for the Road" (1984), "Mountain Language" (1988). Napisał także ponad dwadzieścia scenariuszy filmowych: "Służący" (1963), "Wypadek" (1967) "Posłaniec" (1970) "Kochanica Francuza" (1981). W 1977 roku wydano jego niezrealizowany dotąd scenariusz według powieści Marcela Prousta "W poszukiwaniu straconego czasu".

Jako aktor zadebiutował w teatrze studenckim w 1948 roku. W latach 1954-57 występował z grupą teatralną Anew McMaster używając pseudonimu David Baron. Zagrał także kilkadziesiąt niewielkich ról filmowych, ostatnio w "Mansfield Park" (1999) i "Krawcu z Panamy" (2001).

Jest laureatem nagród Laurence`a Olivera, Pirandella i Moliera oraz literackiej Nagrody Nobla, którą przyznano mu w roku 2005. Po ogłoszeniu werdyktu Szwedzkiego Komitetu Noblowskiego w mediach wybuchła dyskusja. Pisano o twórczości Pintera, że to "artystyczna ramota", a o pisarzu, że jest "fanatycznym lewakiem", ale pojawiały się także opinie, że jego dramaturgia to "jeden z kamieni milowych współczesnego teatru", a sam Pinter to "najlepszy żyjący dramaturg". W 1949 roku Pinter odmówił służby wojskowej ze względu na swoje pacyfistyczne przekonania. Krytykował rządy Margaret Thatcher i Ronalda Reagana, sprzeciwiał się interwencji NATO w Kosowie i Afganistanie. Bronił Salvadora Allende i Slobodana Milosevica. Był przeciwnikiem wojny na Falklandach i wojny w Iraku. Pisuje też antywojenne wiersze. W 1996 roku nie przyjął tytułu szlacheckiego.

W latach 1956-80 Pinter był żonaty z aktorką Vivien Merchant. W 1980 roku ożenił się z pisarką lady Antonią Fraser, autorką poczytnych biografii historycznych, między innymi Cromwella i żon Henryka VIII. Syn Pintera z pierwszego małżeństwa - Daniel - jest literatem i muzykiem.