biografia | artykuły | archiwalia w IT
teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Edward Reszke

nie żyje
ur. 1853-12-22, Warszawa
zm. 1917-05-25, Garnek, pow. Radomsko

Biografia

RESZKE Edward, de Reszke (22 XII 1853 Warszawa - 25 V 1917 Garnek pow. Radomsko), śpiewak. Był sy­nem Jana R., kontrolera Dyrekcji Drogi Żelaznej, i Emi­lii z Ufniarskich, znanej śpiewaczki amatorki, bratem -> Jana R. i -> Józefiny R. Po ukończeniu szkoły średniej w Warszawie rozpoczął studia rolnicze w Niemczech. Śpiewu zaczął go uczyć jeszcze w Warszawie F. Ciaffei. Pod wpływem brata przerwał studia rolnicze i wyjechał do Włoch, gdzie kształcił się w śpiewie pod kier. F. Colettiego. Debiutował 22 IV 1876 w Paryżu w partii Faraona ("Aida") i został zaangażowany na dwa sezony. W tym czasie kształcił się w dalszym ciągu pod kier. J.B. Sbriglia. W 1879 występował w mediolańskiej Scali. W następnych latach śpiewał m.in. w Turynie, Trieście, Lizbonie, zdobywając sławę jako wykonawca partii basowych. W 1880 otrzymał engagement do Covent Garden w Londynie. Śpiewał m.in. partie: Giorgia ("Purytanie"), Ojca Laurentego ("Romeo i Julia"), Waltera ("Wilhelm Tell"). W 1881 (styczeń-marzec) występował w mediolańskiej Scali, w 1882-84 z siostrą Józefiną w Hiszpanii i Portugalii, a na sez. letni wrócił do Anglii i śpiewał tam m.in. partie Alviza ("Gioconda"), Ramfisa ("Aida"), Plumketta ("Marta"), Dalanda ("Latający Holen­der"), Assura ("Semiramida"), Don Pedra ("Afrykanka"), Prefekta ("Linda z Chamounix"). W marcu 1884 w Londynie występowało całe rodzeństwo R. wzbudzając zachwyt publiczności. Na widowni wznoszono okrzyki "Niech żyje Polska". 13 IV 1885 osiągnął ogromny sukces śpiewając partię Mefista ("Faust") w Operze pa­ryskiej. W Paryżu występował do 1886, m.in. w partii Don Diega ("Cyd"), Da Silvy ("Ernani"), Don Basilia ("Cy­rulik sewilski"). W lecie 1887 występował z bratem w Londynie, śpiewając partię Henryka Ptasznika ("Lohengrin"). Po powrocie do Paryża śpiewał m.in. Ko­mandora ("Don Juan"). W lecie 1888 występował na sce­nie Covent Garden w partii Don Pedra ("Afrykanka") i Mefista ("Faust"). Będąc zaangażowany na stałe w Pa­ryżu wyjeżdżał często na występy gościnne. W 1889 śpiewał na dworze królewskim w Anglii dla królowej Wiktorii. Na wiosnę 1890 bracia R. występowali w Pe­tersburgu, potem w Londynie. Jesienią 1891 wyjechali do Ameryki i śpiewali tam do kwietnia 1892. W 1892-1903 R. wyjeżdżał jeszcze kilkakrotnie na występy do Stanów Zjednoczonych zdobywając tam ogromną po­pularność. Po raz ostatni wystąpił na scenie Metropoli­tan Opera 21 III 1903 w partii Mefista. W latach na­stępnych śpiewał gł. w Paryżu i Londynie oraz często wyjeżdżał na występy gościnne do innych miast Europy. W maju 1893 występował z bratem w WTR (19, 23, 26 V) w partiach: Mefista ("Faust"), Ojca Laurentego ("Romeo i Julia") i Henryka Ptasznika ("Lohengrin"). Były to prawdopodobnie jedyne jego występy w Polsce. W 1907 otworzył w Londynie szkołę śpiewu. Ostatecz­nie wycofał się ze sceny w 1908. Odtąd udzielał lekcji śpiewu, początkowo w Londynie i Paryżu, potem w Warszawie.

Należał do najsławniejszych śpiewaków świata, przyj­mowany z bratem na dworach królewskich, występował na wszystkich większych scenach operowych Europy i Ameryki. Był, jak pisał J. Reiss, "niedoścignionym basso profondo, czy jako Mefisto, czy jako odtwórca innych partii basowych w operach włoskich i francus­kich, czy, ponadto, jako wagnerowski Wotan, Hagen, czy Hans Sachs - stwarzał kreacje, które dla śpiewa­ków operowych były wzorem mistrzostwa". Żoną jego była Helena z Litwinowych (ślub w 1885).

Bibl.: EdS VIII (jako Retzske); C. Leiser: Jean de Reszke, London 1933; Reiss: Śpiewacy i śpiewaczki; SMP; EMTA 1893 nr 503; Archiwum rodzinne Reszków - MTWarszawa (materiały eksponowane na wystawie "Modrzejewska-Reszkowie-Andrzej Pronaszko", otwartej 18 IX 1966); Krogulski.

Ikon.: S. Lentz: E. i J.R. na torze wyścigowym, akw. repr. Tyg. ilustr. 1896 nr 23; T. Brown: R. jako Mefisto (Faust), rys., 1908 - MTWarszawa; Fot. pryw. i w rolach - MT Warszawa. Nagrania: Arie (Hugonoci, Faust) - MTWarszawa.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.