biografia | artykuły | archiwalia w IT
teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Konstancja Dmuszewska

nie żyje

Biografia

DMUSZEWSKA Konstancja, z Pięknowskich (1784 Warszawa - 20 IX 1854 Warszawa), śpiewaczka, aktorka. Była córką Jana Pięknowskiego i Rozalii z Pawłowskich, drugą żoną -> Ludwika Adama D., matką -> Stanisława Bogusławskiego, siostrą -> Anny Pięknowskiej. Data ur. 19 II 1784 podawana za M. Rulikowskim jest datą jej chrztu. Uczyła się śpiewu u J. Elsnera. Do 1812 występowała na scenie pod nazwiskiem panieńskim. Debiutowała 2 III 1802 w Kra­kowie podczas występów t. warsz. w roli Zosi ("Kra­kowiacy i Górale"). W T. Narodowym w Warszawie pierwszy raz wystąpiła 17 III 1803 w partii Tyliny ("Telemak"). Zaopiekował się nią wówczas W. Bogu­sławski. Nie wyróżniała się wprawdzie pięknym głosem, ale posiadała doskonałe warunki zewnętrzne i nie­wątpliwy talent aktorski. "Pierwsza amantka w ope­rach komicznych i komediach, w grze i śpiewaniu znaczne uczyniła postępy, przywiązana gorliwie do kunsztu swego i kształcąc głos swój coraz bardziej staje się ozdobą sceny" - ocenił dorobek aktorski młodziutkiej P. jeden z warsz. recenzentów. Śpiewała główne partie w operach i grała pierwszoplanowe role w komediach i dramatach. Ważniejsze partie: Mirra ("Przerwana ofiara"), Luiza i Marcelina ("Woziwoda paryski"), Wanda ("Zamek na Czorsztynie"), Urzella ( "Wieszczka Urzella"), Semira ("Axur"), Pani Przyjemnicka ("Śniadanie trzpiotów"), Kopciuszek ("Kopciuszek"); waż­niejsze role: Barbara ("Barbara Zapolska, czyli Odwet"), Gurla ("Indianie w Anglii"), Basia ("Nowy dziedzic"), Betsy ("Henryk VI na łowach"), Konstancja ("Szkoła obmowy"), Panna Delomer ("Taczka occiarza"). Szczególnie uznanie zdobyła w partiach Kamili ("Kamila, czyli Lochy pod­ziemne") i Jadwigi ("Jadwiga królowa Polski" K. Kurpiń­skiego). 25 XI 1812 poślubiła Ludwika Adama Dmuszewskiego i występowała odtąd pod nazwiskiem męża. 24 VI 1823 wystąpiła po raz ostatni na scenie warsz. w roli Magdusi ("Obiadek z Magdusią") i wycofała się na stałe ze sceny.

Bibl.: Bernacki: Teatr; Estreicher: Historia sceny warsz. s. 13, 24, 25, 29-31; Estreicher: Teatra; PSB V (M. Rulikowski; tu bibl.); Recenzje Iksów; Skibiński: Pamiętnik; SMP; Sowiński: Słownik muzyków; Szwankowski: Teatr Bogusławskiego (il.); Kur. warsz. 1823 nr 138, 1854 nr 246, 247, 249; Chomiński; Jasiński; Krogulski.

Ikon.: NN: Portret, ok. 1825-1830, olej - MHWarszawa; NN: Portret, olej, ok. 1840 - MNWarszawa; J. Sokołowski: D. jako Jadwiga (Jadwiga królowa Polski), rys. na kalce, ok. 1819 - MNWarszawa; J. Sokołowski: D. jako Jadwiga (Jad­wiga królowa Polski), akwaforta, 1819 - Bibl. Jagiell., Bibl. Polska w Paryżu; J. Sonntag: D. jako Barbara (Barbara Za­polska), miedzioryt, L.A. Dmuszewski: Dzieła dramatyczne, Wrocław 1821, t. 2; NN: D. jako Jadwiga (Jadwiga królowa Polski), akwaforta- MTWarszawa; Żw.: D. jako Barbara (Barbara Zapolska), lit. - MNWarszawa.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.