teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Helena Górska-Brylińska (Podgórska)

nie żyje
ur. 1879-12-21, Warszawa
zm. 1955-05-04, Kraków

Biografia

GÓRSKA Helena, właśc. H. Podgórska, 1° v. Piotrow­ska, 2° v. Brylińska (1879 Warszawa lub 24 XII 1881 - 4 V 1955 Kraków), aktorka. Była córką Stanisława i Karoliny Podgórskich, żoną -> Bolesława Zawierskiego (właśc. Piotrowskiego), potem -> Stanisława Bry­lińskiego. Gry scen. uczyła się pod kier. B. Leszczyńskiego. Debiutowała (pod pseud. Górska, którego używała do końca życia, czasem tylko dodając nazwisko męża) we wrześniu 1898 w Sosnowcu w zespole F. Fe­lińskiego w roli Hrabiny ("Niewierna"). 14 X 1898 debiutowała w t. krak. w roli Dolores ("Zazdrośnica"). W grud­niu tegoż roku została zaangażowana i pozostała w t. krak. do 1906. 28 VII 1903 wyszła za mąż za aktora Bolesława Zawierskiego. Na sez. 1906/07 przeniosła się do t. pozn., a następnie wróciła do T. Miejskiego w Krakowie; występowała tu w 1907-21, wyjeżdżając tylko czasem w sez. letnim (w 1908 była z zespołem F. Felińskiego w Ciechocinku). W lecie 1921 występo­wała prawdopodobnie w T. Bagatela we Lwowie. Od jesieni 1921 do 1925 grała w T. Polskim w Warszawie, (używała tu najpierw nazwiska Górska-Piotrowska, potem Górska-Brylińska), w 1925-27 w T. Miejskim we Lwowie; w sez. 1927/28 brała udział w objeździe z S. Jaraczem. Potem na dłuższy czas opuściła scenę występując tylko sporadycznie, m.in. w 1936 w wy­stawionym na scenie T. Wielkiego w Warszawie mis­terium "Kto bądź". Grała też w filmach. Do pracy w t. powróciła w 1945 i do 1948 występowała w T. im. Sło­wackiego i Starym T. w Krakowie. Wyróżniała się urodą i obsadzana była często w repre­zentacyjnych rolach kostiumowych, ale nigdy nie zajęła wybitnego stanowiska. Grała m.in. takie role jak: Violetta ("Kordian"), Księżna ("Dziady"), Hanka ("Miód kasztelański"), Peruwianka ("Nerwowa awantura"), Leoka­dia ("Szał"), Regana ("Król Lear"), Prezesowa ("Zmartwych­wstanie"), Radczyni ("Wesele"). Występowała też niekiedy w operetkach; śpiewała m.in. partię Heleny ("Piękna Helena").

Bibl.: Almanach, Lwów 1911 (il.); Lorentowicz: T. Polski; Sto lat Starego Teatru; Afisze, IS PAN; Akt zgonu nr 1470/1955, USC Kraków-Stare Miasto.

Ikon.: Z. Andrychiewicz: Portret, olej, 1895 - T. im. Słowac­kiego, Kraków; J. Czajkowski: Portret, pastel - MHKraków; Kaniewski (?): Portret, kredka - T. im. Słowackiego, Kraków; S. Rzecki: Portret, karyk., autolit., Teka Melpo­meny 1904; Fot. pryw. i w rolach - Bibl. Nar. (Zakład Gra­fiki), Bibl. Ossol., IS PAN, MHKraków, MTWarszawa, SPATiF.

Film.: 1928 - Pan Tadeusz.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Zdjęcia


Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.