teatralna |  filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Seweryna Broniszówna

nie żyje
ur. 1891-07-13, Warszawa
zm. 1982-06-28, Warszawa

Biografia

Seweryna Broniszówna, także Bronicz, właśc. Chwat (13 VII 1887 Warszawa - 28 VI 1982 Warszawa), aktorka, pedagog. W 1906-10 uczęszczała do Szkoły Aplikacyj­nej w Warszawie. W 1910 wystąpiła na sce­nie warsz. Rozmaitości w roli Jewdochy ("Sę­dziowie") i Matki ("Klątwa" Wyspiańskiego). Do 1912 grała na scenie krak., następnie zaangażowana przez Arnolda Szyfmana do zespołu przyszłego T. Polskiego w Warsza­wie wzięła udział w wyprawie tego zespołu do Rosji (jesień 1912). Jedną z pierwszych ról, była grana z dużym powodzeniem w Ki­jowie Miriamka ("Cyganeria warszawska" Nowaczyńskiego). Również w 1914 wzięła udział w występach T. Polskiego w Kijowie. Z T. Polskim i później T. Małym związane były całe jej artystyczne dzieje z wyjątkiem kilku sez., kiedy występowała na innych scenach warsz.: w T. Narodowym, Letnim, Nowym (1926-31, 1934-36, 1937-39) i Ate­neum (sez. 1936/37). W okresie przedwojen­nym grała m.in. Jokastę ("Król Edyp" Sofoklesa), Judytę ("Ksiądz Marek" Słowackiego), Rachelę ("Wesele" Wyspiańskiego), Zarę ("Ksią­żę Niezłomny" Calderona - Słowackiego), Sa­lome ("Uczta Herodiady" Kasprowicza), Radczynię ("Wilki w nocy" Rittnera). Występowała w filmach, np. "Mogiła nieznanego żołnierza", "Szlakiem hańby", "Ułan księcia Józefa". W 1. 1932-35 uczyła gry scen. w warsz. PIST. Od stycznia 1945 należała do zespołu T. Wojska Polskiego w Łodzi, wchodziła w skład pierwszej Rady Artystycznej tego t. W trakcie sez. 1945/46 wróciła na scenę T. Polskiego w Warszawie i wystąpiła w inau­guracyjnym przedstawieniu "Lilli Wenedy" Słowackiego (w roli Rozy). W zespole tego t. pozostała do 1971, a także będąc na eme­ryturze pojawiała się na scenie. Grała m.in. Prezesową Zasławską ("Lalka" Prusa), Marię ("Dom kobiet" Nałkowskiej), Matkę ("Sprawa Pawła Eszteraga" Sandora Gergely), Panią Rollison ("Dziady" Mickiewicza). Obchodziła jubileusze: w 1963 - 50-lecie, 15 III 69 - 55-lecie w roli Matki ("Klątwa" Wyspiańskie­go), 21 II 73 - 60-lecie pracy art. jako Pani Parnelle ("Świętoszek" Moliera). W 1977 w dniu swych dziewięćdziesiątych urodzin wystąpi­ła w roli Agafii ("Przy pełni księżyca" Szukszyna).

Źródło: Almanach Sceny Polskiej 1981/82 tom XXIII, Instytut Sztuki PAN, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1985

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.