teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Maria Billiżanka-Bielińska

nie żyje
ur. 1903-01-19, Kolbuszowa
zm. 1988-06-08, Kraków

Biografia

Maria Billiżanka, zamężna Bielińska (19 I 1901 Kolbuszowa, woj. rzeszowskie - 8 VI 1988 Kraków), aktorka, reżyser, dyr. i kier. artyst. teatru. Ukończyła Miejską Szkołę Dra­matyczną w Krakowie (1923). Grała w T. Miej­skim w Sosnowcu (sez. 1923/24, 1927/28), gdzie odbyła się też prem. jej sztuki "Dziwne przygody Ali i Janka", ale przede wszystkim była związana z t. krakowskimi; grała i reży­serowała w T. Popularnym i Powszechnym, w T. Marionetek Miniatury recytowała teksty (1927), występowała w szopce satyrycznej (1937), prezentowanej też w Zakopanem, współpracowała z T. Cricot i kabaretem lit. A. Polewski (1935), w T. im. Słowackiego za dyr. J. Osterwy stworzyła i prowadziła scenę dziecięcą (sez. 1934/35). Była kier. artyst. i reży­serem T. dla Dzieci w sali Saskiej (1938-39). Wystawiła m.in. "Pocztę" Tagore, "Kakadu-Kakada" Zuckmayera, "Robinsona Cruzoe" wg Dafoe'a. Gościnnie reżyserowała, m.in. w T. Ate­neum w Warszawie (sez. 1934/35), T. Miej­skim i Letnim w Łodzi (sez. 1935/36) własne sztuki: "Ala i Janek w krainie czarów" oraz "Beksa". Po II wojnie świat. pozostała w Krako­wie: uczyła w Studiu Teatralnym Starego T., była w jego Radzie Artyst. (1945); zespół szkol­ny pod jej kier. przygotował prem. "Beksy" (kwiecień). W tym samym roku, jesienią, za­łożyła i do 1948 prowadziła (kier. artyst.) T. RTPD dla Dzieci "Wesoła Gromadka" (a w PR odpowiednik - Radiową Gromadkę), od 1949 do 1958 pn. T. Rozmaitości (kier. artyst., a tak­że od 1958 do 1963 - dyr.). Następnie pozostała na etacie reżysera tego teatru do 1976 (od 1972 pn. T. Bagatela). Reżyserowała m.in. "O kras­noludkach i sierotce Marysi" Konopnickiej (1945), "Pinokia" Collodiego, "Niebieskiego pta­ka" Maeterlincka (1946), "Kalosze szczęścia" An­dersena (1947), "Farfurkę królowej Bony" Świrszczyńskiej (1948), "Świerszcza za komi­nem" Dickensa, "Starą baśń" wg Kraszewskiego (1949), "Nawojkę" Januszewskiej (1951), "Ro­mantycznych" Rostanda (1955), "Kopciuszka" Walewskiego (1959), "Klub kawalerów" Bałuc­kiego (1960), "Anię z Zielonego Wzgórza" Mont­gomery (1964), "Królową Śniegu" Szwarca (1976). Na wielu scenach reżyserowała gościn­nie, m.in. w 1955 na otwarcie T. Młodej War­szawy "Farfurkę królowej Bony" Świrszczyń­skiej. W 1964 utwór ten w muz. opracowaniu H. Drobnera przygotowała w Operetce Ślą­skiej w Gliwicach. W1965 reż. "Czerwony Kap­turek" Szwarca z muz. Szpilmana w Operetce w Szczecinie, w 1968 w T. Zagłębia w Sosnow­cu i w Operetce w Łodzi. W 1970 w T. im. Osterwy w Lublinie - "W pustyni i w puszczy" wg Sienkiewicza. Współpracowała z radiem, w 1.1945-53 była reżyserem i kier. działu dzie­cięcego rozgłośni krak. PR. Przygotowała też kilkanaście spektakli dla dzieci i młodzieży w telewizji krakowskiej. Na jubileusz 45-lecia pracy artyst. przygotowała inscenizację "Ko-pciuszka" (z własnym librettem wg Walewskie­go) na Scenie Dziecięcej Opery i Operetki w Krakowie (31 XII 82).

Źródło: Almanach Sceny Polskiej 1987/88 tom XXIX, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1994

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.