biografia | artykuły | archiwalia w IT
teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Andrzej Marek

nie żyje
ur. 1880-01-02, Warszawa
zm. 1943, Treblinka

Biografia

MAREK Andrzej, właśc. Marek Arnstein, Arenstein (2 I 1880 - 1943 Warszawa), reżyser. Był synem Ada­ma Arnsteina i Dory z Gotsfartów. Ukończył gimn. w Sanoku. Ok. 1900 zaczął pracować jako dziennikarz w warsz. piśmie "Izraelita". Napisał kilka sztuk o tema­tyce żydowskiej, m.in. "Chasydzi" (1900), "Wieczna bajka" (1901), "Pieśniarze" (1902). Przekładał też i adaptował dla scen pol. utwory z literatury żydowskiej (np. "Golem", "Mirla Efros"). W 1912 reżyserował swoją sztukę "Noemi" w krak. T. Ludowym. Przez pewien czas przebywał w Los Angeles i współpracował tam z wybitnymi działa­czami t. żydowskiego N. Zemachem i M. Schwartzem. Ok. 1924 wrócił do Polski i wkrótce uzyskał przyznane mu przez ZASP prawo reżyserowania. Współpracował ze scenami żydowskimi, a niekiedy z t. pol., w których wystawiał niemal wyłącznie sztuki żydowskie, jak np. "Mirla Efros" (Łódź 1929) lub o tematyce żydowskiej jak "Małka Szwarcenkopf" (T. Nowości w Warszawie 1928). Wybitnym jego osiągnięciem było wystawienie 26 V 1928 na arenie warsz. cyrku "Golema" - jedno z pierw­szych w Polsce przedstawień na scenie kolistej, ze sce­nografią A. Pronaszki i Sz. Syrkusa, przy współpracy reżyserskiej J. Waldena. Podczas II wojny świat. zna­lazł się w getcie warsz. i kierował grającym tam w języku pol. Nowym T. Kameralnym, w którym reżyse­rował m.in. "Mirlę Efros", "Muzykę na ulicy". Zginął za­mordowany przez hitlerowców.

Bibl.: Łoza: Czy wiesz I (il.); Marczak-Oborski: Teatr czasu wojny; Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego 1969 nr 69; Pam. teatr. 1962 z. 3/4 (B. Frankowska).

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.