biografia | artykuły | archiwalia w IT
teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Adolf Bożyński

nie żyje
ur. 1908-04-24, Warszawa
zm. 1980-04-24, Londyn

Biografia

BOŻYŃSKI Adolf (24 IV 1908 Warszawa - 24 IV 1980 Londyn), aktor. Był mężem Ady Bożyń­skiej. Przed II wojną świat. występował na scenach kabaretów warsz. oraz w zespołach objazdowych na prowincji, np. w 1929 był z zespołem pod kier. M. Balcerkiewicz w Kielcach (marzec), Częstocho­wie i Cieszynie (kwiecień); w 1935 z objazdowym t. Wesoły Murzyn, m.in. w Nowym Sączu (czer­wiec) i Tarnowie (lipiec, sierpień); w 1936 z ze­społem Wesołego Murzyna w Stanisławowie (wrze­sień). W sez. 1936/37 należał do zespołu objazdo­wego T. Podolsko-Pokuckiego z siedzibą w Stani­sławowie. W czasie II wojny świat. jako żołnierz Armii Pol. na Wschodzie z 2 Korpusem Pol. odbył kampanie na Bliskim i Środkowym Wschodzie oraz we Włoszech; zdobył liczne odznaczenia. Od 1942 na Bliskim Wschodzie występował w zespole t. rewiowego pod kier. F. Konarskiego (Ref-Rena); był także w zespole reprezentacyjnym Polska Parada (Polish Parade) oraz w Polskim T. Objazdowym na Środkowym i Bliskim Wschodzie i w Palestynie. Od kwietnia 1943 był aktorem T. Dramatycznego Armii Pol. na Wschodzie, nast. do 1948 T. Dra­matycznego 2 Korpusu. Z zespołem tego teatru w 1946 przybył do Wielkiej Brytanii i pozostał na emigracji. Grał nadal w objazdowym T. Dramaty­cznym, odwiedzając wiele pol. obozów i ośrodków na terenie Anglii, Walii i Szkocji oraz gościnnie z tym zespołem w Londynie (1947, 1948). Od sez. 1948/49 do 1954 występował w Polskim T. Dra­matycznym w Londynie. Później przez kilkanaście lat mieszkał w Monachium, gdzie współpracował z Rozgłośnią Polską Radia Wolna Europa. W 1965 przyjechał do Londynu, aby od września t.r. wy­stępować w roli G.B. Shawa ("Kochany kłamca") w T. Polskim ZASP; odniósł w tej roli duży sukces i otrzymał nagrodę teatr. "Dziennika Polskiego". W 1974 wrócił do Londynu i odtąd grał stale w T. Polskim ZASP, a także w T. dla Dzieci i Młodzieży Syrena. Występował jako aktor, piosenkarz i kon­feransjer na koncertach organizowanych przez emi­gracyjny ZASP, którego był wieloletnim członkiem. W 1949 był członkiem Zarządu ZASP-u za Granicą. Reżyserował też i wystawiał programy rewiowe w "Ognisku Polskim".

Na emigracji cieszył się uznaniem jako dobry aktor charakterystyczny, zwłaszcza w rolach fredrow­skich; chwalony za dykcję, swobodę scen., środki wyrazu pełne ekspresji a zarazem prostoty. Najważniejsze role: Hrabia d'Albafiorita ("Mirandolina"), Dogberry ("Wiele hałasu o nic"), Rotmistrz i Major ("Damy i huzary"), Cześnik ("Zemsta"), Zdzisław ("Rad­cy pana radcy"), Doktor Hetko-Dosiewicz ("Displaced Person"), Alojzy Zulc ("Preclarka z Pohulanki"), Da­um ("Panna Maliczewska"), George Waldorf ("Wielki szlem"), Bęczkowski ("Uciekła mi przepióreczka"), Ko­tyński ("Polka prosto z Kraju"), Mnich Maleto ("Mar­celino, chleb i wino").

Bibl.: Z. Jabłoński: Gabinet figur radiowych, Berlin 1985 (il.); Dz. Pol. i Dz. Żołnierza 1976 nr 206 (il.), 1980 nr 107; Głos Podhala 1935 nr 24; Głos z Żywca 1929 nr 40; Kur. Stan. 1936 nr 35; Pam. Teatr. 1963 z. 1-4 s. 341 (il.), 1988 z. 1-2 s. 16, 17, 21, 32, 49, 60-70, 82, 92-98; Teatr i Widownia (Londyn) 1948/49 z. 1; Tydzień Pol. 1965 nr 39; Wiadomości (Londyn) 1965 nr 1019; Programy, IS PAN, MTWarszawa; Wosiek: Teatry objazdowe.

Ikon.: Fot. - IS PAN.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1900-1980 t.II, PWN Warszawa 1994

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.