biografia | artykuły | archiwalia w IT
teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Henryk Adamus

nie żyje
ur. 1880-02-19, Warszawa
zm. 1950-10-13, Warszawa

Biografia

ADAMUS HENRYK KONRAD (1880-1950) - wiolonczelista, kompozytor, dyrygent, pedagog, dyrektor KTM i szkoły muzycznej w Kaliszu

Ur. 19 II 1880 w Warszawie. Był synem Zenobiusza, skrzypka i kierownika zespołów muzycznych.

Początkowo kształcił się w Instytucie Muzycznym w Warszawie u A. Cinka (klasa wiolonczeli) i Z. Noskowskiego (kompozycja). Naukę kontynuował w Królewskim Konserwatorium Muzycznym w Lipsku (8 IV 1904-12 V 1905), gdzie był uczniem J. Klenga (wiolonczela) i S. Krehla (kompozycja). Podczas pobytu w Niemczech był członkiem orkiestry lipskiego Gewandhausu (1899-1904 i 1909-1911). Występował także w kraju. Od 1899 z przerwami do 1911 był wiolonczelistą Teatru Wielkiego w Warszawie. Był także solistą Filharmonii Warszawskiej (1905-11).

W 1911 zamieszkał w Kaliszu. "W tych dniach sprowadził się do Kalisza nowy dyrektor KTM p. Adamus. Nowy dyrektor aczkolwiek młody, dobrze się już zasłużył na polu sztuki" ("Gazeta Kaliska" nr 181/1911). Od 15 IX 1911 do 1 IX 1914 był dyrektorem muzycznym KTM. W 1913 wspólnie z S. Bzowskim i pod patronatem Towarzystwa założył szkołę muzyczną przy ul. Wiejskiej 9. Został też jej pierwszym kierownikiem. W Kaliszu często występował jako solista, kameralista i dyrygent, m.in. 20 III 1912 jako wiolonczelista towarzyszący brał udział w koncercie chórów, w X 1913 dyrygował kaliską "Lutnią", 3 II 1914 brał udział w pogrzebie dyr. teatru, H. Klimontowicza. "Podczas nabożeństwa zostały wykonane przez profesora Adamusa utwory muzyczne na wiolonczeli". Ponownie w Kaliszu wystąpił z recitalem 25 II 1917. "[...] zdolność niepospolita i nadzwyczajna gorliwość pozwoliły mu rozwinąć dar natury i doprowadzić sztukę gry wiolonczelowej do szczytu wirtuozerstwa" (J. Cichecki 50-lecie Tow. Muz. w Kaliszu).

Od 1914 w Warszawie, gdzie ponownie podjął współpracę z Teatrem Wielkim, m.in. w zastępstwie dyrygował orkiestrą. Od VIII 1919 do 1922 pełnił funkcję dyrektora chóru Opery Warszawskiej. Był też kierownikiem i dyrygentem w Miejskich Teatrach Muzycznych (1921-29).

Przedstawiciel Młodej Polski w muzyce symfonicznej. Był autorem kilku oper (m.in. Sumienie, czyli Pierwsze Łzy -1918, Rey w Babinie - 1922), baletów, poematów symfonicznych, utworów sakralnych i instrumentalnych (m.in. Uwertura uroczysta), z których większość nie została nigdy wykonana bądź nie zachowała się. Współpracował z Teatrem Narodowym, na potrzeby którego przygotował oprawę muzyczną do przedstawień Don Juana Zorilli, Mazepy Hugo (1925), Burzy Szekspira, Snu srebrnego Salomei Słowackiego, Żeglarza Szaniawskiego (1926). W latach 1905-1914 udzielał również prywatnych lekcji gry na wiolonczeli. Opracował podręcznik Ćwiczenia z wielkim palcem na wiolonczelę (ok. 1915)

Zmarł 13 X 1950 w Warszawie w całkowitym zapomnieniu.

Bibliografia: Bartoszak-Szłapak G., 185 lat Kaliskiego Towarzystwa Muzycznego, Kalisz 2003; "Gazeta Kaliska-Kaliszanin" nr 27/1914; Kaczmarkiewicz M., Kształcenie muzyczne w Kaliszu, w: "Rocznik Kaliski" t. XIX, Poznań 1986; Pigła W., W sprawie Adamusa, "Ruch muzyczny" nr 4/1981; Reiss J.W., Mała encyklopedia muzyki, Warszawa 1960; Reiss J.W., Najpiękniejsza ze wszystkich jest muzyka polska, Kraków 1984; Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, Warszawa 1973; Witkiewicz J.S., Leksykon operowy, Warszawa 2000;

Źródło: Słownik biograficzny Wielkopolski południowo-wschodniej. Ziemia kaliska, tom 3

Autor noty biograficznej: Andrzej Androchowicz

ADAMUS Henryk Konrad (19 II 1880 Warszawa - 13 X 1950 Warszawa), dyrygent. Był synem muzyka Zenobiusza A. Kształcił się w Instytucie Muzycznym w Warszawie, potem w Lipsku. Początkowo pracował jako wiolonczelista. W 1911-14 był dyrygentem or­kiestr i chórów w Kaliszu. Od 1914 był członkiem or­kiestry warsz. T. Wielkiego, w 1915 w zastępstwie dy­rygował orkiestrą, w 1919-22 był dyrygentem chórów. W 1921-29 był kierownikiem muz. i dyrygentem w Miejskich T. Dramatycznych w Warszawie. Później pracował jako kompozytor i pedagog.

Bibl.: Błaszczyk: Dyrygenci; SMP.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.