teatralna |  filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Edward Apa

nie żyje
ur. 1917-10-15, Piotrogród
zm. 1980-03-24, Kraków

Biografia

APA Edward Ludwik (15 X 1917 Piotrogród - 24 III 1980 Kraków), aktor. Był synem Mariana A. i Aleksandry z Iłłakowiczów, mężem aktorki Aleksandry Bonarskiej (właść. Kotapki). Kształcił się w Leningradzie, gdzie ukończył szkołę średnią a nast. zaczął studia w Instytucie Sztuki Teatralnej. W 1934 przyjechał z rodzicami do Warszawy. Po zdaniu egzaminu aktorskiego ZASP-u debiutował, jak sam podawał, w kwietniu 1937 w T. Malickiej w komedii "Mała Kitty i wielka polityka". W 1938-39 był słuchaczem studia aktorskiego dla młodzieży przy Instytucie Reduty, tzw. "Okopu". W czasie II wojny świat. w teatrze nie występował; pracował w sklepie w Warszawie. Od sez. 1945/46 do końca 1947/48 występował w stołecznych Miejskich T. Dramatycznych; w maju 1947 także krótko w T. Polskim. W 1948 zdał eksternistyczny egzamin ak­torski. W sez. 1948/49 występował w T. Polskim w Warszawie, 1949/50 w T. im. Żeromskiego w Kielcach i Radomiu, 1950/51 w T. im. Jaracza w Olsztynie, w lipcu 1951 gościnnie w warsz. T. Ateneum; od sez. 1951/52 do końca 1955/56 wystę­pował w T. Dramatycznych w Częstochowie, w sez. 1956/57 w T. Ziemi Opolskiej w Opolu, 1957/58-1965/66 w T. im. Siemaszkowej w Rzeszowie, 1966/67 w T. im. Węgierki w Białymstoku, 1967/68-1974/75 w T.Współczesnym im. Wiercińskiego we Wrocławiu, w sez. 1975/76 w T. Dramatycznych w Szczecinie, 1976/77 tamże w T. Współczesnym, 1977/78 i 1978/79 w Bałtyckim T. Dramatycznym w Koszalinie. W 1962 w Rzeszowie obchodził dwu­dziestopięciolecie pracy aktorskiej, w 1977 w Szcze­cinie czterdziestolecie. W Szczecinie współpracował jako reżyser z t. Krypta, który prezentował swoje spektakle także na terenie województwa. Pełnił wie­le funkcji w okręgowych kołach SPATiF-u. Obdarzony b. dobrymi warunkami scen., grał z po­wodzeniem w różnorodnym repertuarze. Najważ­niejsze jego role to: Tytus Dudgeon ("Uczeń diabła") i Julian ("Żabusia") - w Warszawie; Don Juan ("Dziewczyna z dzbanem") i Bogucki ("Panna Mali­czewska") - w Częstochowie; Pułkownik Pickering ("Pygmalion") i Margrabia Posa ("Don Carlos") - w Opolu; Antonio ("Burza", 1963) i Dziad ("Wesele", 1964) - w Rzeszowie; Sorin ("Czajka") - w Bia­łymstoku, za którego otrzymał w 1967 nagrodę na Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu; Bel­zebub ("Igraszki z diabłem"), Maciejunio ("Przedwioś­nie"), Major ("Damy i huzary") i Doktor Szuman ("Pan Wokulski") - we Wrocławiu; Teodor ("Klik-klak") - w Szczecinie oraz Lemański ("Odwety") - ostatnia rola w Koszalinie.

Bibl.: Almanach 1979/80; Iwaszkiewicz: T. Polski; Myki­ta-Glensk; O zespole Reduty s. 356, 417; Gaz. Biał. 1967 nr 153; Nowiny Rzesz. 1962 nr 29 (il.); Życie Warsz. 1980 nr 77; Afisze i programy, IS PAN (m.in. program "Klik-klak", T. Polski Szczecin, prem. 19 X 1975; tu sylwetka A. oraz il.); Akta (tu fot.), ZASP; Rymkiewicz: T. Powszechny.

Ikon.: Fot. - Bibl. Nar., IS PAN, ZASP.

Film.: 1973 - Sekret (f.).

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1900-1980 t.II, PWN Warszawa 1994

Zdjęcia


Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.