teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Karol Adwentowicz

nie żyje
ur. 1871-10-19, Wielogóra pod Radomiem
zm. 1958-07-19, Warszawa

Biografia

"Naturalista trochę i romantyk" - pisał o Karolu Adwentowiczu Leon Schiller. Stanisław Marczak-Oborski wskazywał na "() wielkie kreacje w dramacie romantycznym i Szekspirze; niektórzy krytycy uznali go za najlepszego Hamleta na ziemiach polskich. Ale wśród różnych odmian repertuaru z przełomu XIX i XX wieku gra Adwentowicza nie kojarzyła się wyraźniej z metodą naturalistyczną (). Jego aktorstwo, nienaśladujące i niekomentujące, ale przede wszystkim przeistaczające się w postać sceniczną, przyniosło mu słuszniejsze nazwanie pierwszego aktora Młodej Polski i 'maga europejskiego modernizmu'". Dla Mieczysława Rulikowskiego nie ulegało wątpliwości, że "w historii sztuki aktorskiej u nas na przełomie XIX i XX wieku Adwentowicz trwale zapisał się tym, że () przez niego objawiły się w tej sztuce rzeczy nowe nie tylko w kreacjach z repertuaru modernizmu, ale również i w sztukach tradycjonalistycznych".

Pierwsze występy Adwentowicza to role w wędrownych trupach teatralnych, w warszawskich teatrach ogródkowych (władze carskie zabraniały polskim trupom teatralnym grania w lokalach zamkniętych), w których zresztą zaczynał także Solski i Fertner. Grywano w nich Zapolską, ale także Hauptmanna.

W 1897 roku zostaje Adwentowicz zaangażowany do Teatru Polskiego w Poznaniu, gdzie gra w repertuarze bardzo różnorodnym - od Słowackiego i Szekspira do Kasprowicza i Jana Augusta Kisielewskiego. Na scenie spotyka się z Wandą Siemaszkową i Stanisławą Wysocką. Z zespołem Józefa Popławskiego wyjeżdża do Rosji na występy gościnne, gra w Petersburgu i Odessie.

W roku 1900 angażuje Adwentowicza do Lwowa Tadeusz Pawlikowski, znany w środowisku teatralnym z sześcioletniej dyrekcji krakowskiej. Adwentowicz gra dużo, jest uwielbianym przez krakowską publiczność aktorem, a równocześnie bierze udział w pracach Uniwersytetu Ludowego, zakłada jedną z pierwszych w kraju scen robotniczych. Gdy Pawlikowski, atakowany przez prawicową prasę za popieranie wywrotowej literatury, wystawia w 1904 roku "Mieszczan" Gorkiego, Adwentowiczowi powierza rolę rewolucjonisty Nila.

Lata lwowskie dały aktorowi szansę na udział w bogatym repertuarze. I tak, wymieniając tylko niektóre role, są to: Szczęsny w "Horsztyńskim" Słowackiego, Poeta w "Weselu", Wincecio w "Miarce za miarkę" Szekspira, Ferdynand w "Intrydze i miłośc"i Schillera, Ruy Blas w dramacie Hugo a także Faust w poemacie filozoficznym Goethego. Szczególnie zauważane są role Adwentowicza w sztukach Ibsena - nikt w Polsce nie ukazywał tak przekonywająco wewnętrznego życia i losu bohaterów "Peer Gynta" - pisano o Adwentowiczu.

Adwentowicz gra w pierwszych w Polsce przedstawieniach sztuk Strindberga. Boy o roli Rotmistrza w "Ojcu" (1908): "() w ujęciu Adwentowicza stanowi jedną z najświetniejszych pozycji naszego teatru". Lorentowicz: "Nie ma w Polsce artysty, który by był zdolny tak głęboko wniknąć w charakter postaci Rotmistrza () nie podkreśla antyfeministycznych argumentów Strindberga, ale wszystkie usiłowania kieruje ku wydobyciu ludzkiej męki bohatera". W repertuarze miał oczywiście Adwentowicz także sztuki sobie współczesnych autorów polskich: Przybyszewskiego, Kisielewskiego, Rydla, Żuławskiego, Staffa.

W czasie pracy we Lwowie występuje gościnnie w Warszawie, Krakowie i kilkunastu małych miastach w Małopolsce. Rok 1910 przynosi występy w wiedeńskim Burgtheater.

W 1912 roku angażuje Adwentowicza do Teatru im. Słowackiego w Krakowie Ludwik Solski, ówczesny dyrektor teatru. Tu gra między innymi w "Sędziach" Wyspiańskiego, "Upiorach" i innych sztukach Ibsena, wyjeżdża na występy gościnne do Paryża.

W czasie pierwszej wojny światowej służył jako ochotnik w Legionach w pułku ułanów Beliny. W 1920 roku prowadził Teatr Plebiscytowy na Pomorzu. W dwudziestoleciu międzywojennym należał do najbardziej niezależnych, nonkonformistycznych aktorów. Z oficjalnymi teatrami wiązał się na krótko - całymi miesiącami objeżdżał miasta i miasteczka z przygodną trupą. Sam nazywał siebie "polskim aktorem wędrownym".

W 1926 roku angażuje się do Teatru Narodowego w Warszawie, ale występuje w Teatrze im. Bogusławskiego prowadzonym przez Schillera, Horzycę i Zelwerowicza. Tak określa jego program Zbigniew Raszewski: "sojusz z innymi dziedzinami twórczości, różnorodność ekspresji, wreszcie misyjność teatru artystycznego". Tutaj zagrał Hrabiego w "Nie-Boskiej komedii" i Czarowica w "Róży" Żeromskiego.

Po kilku latach życia wędrownego (gościnnie gra między innymi Lucyfera w "Samuelu Zborowskim" Słowackiego w Teatrze Polskim) obejmuje Adwentowicz na krótko - w latach 1929-1930 - dyrekcję Teatru Miejskiego w Łodzi, otwierając ją premierą głośnej sztuki Fryderyka Wolfa w reżyserii Leona Schillera. Późniejsze premiery - "Szwejk" Jarosława Haška, "Przestępcy" Brücknera - podobnie jak pierwsza atakowane były przez prasę i środowiska prawicowe, czasem bojkotowane.

Adwentowicz wraca do Warszawy, w Ateneum reżyseruje sztukę radzieckiego pisarza Fajko - "Człowiek z teką". W 1932 roku zakłada własny prywatny teatr. Teatr Kameralny został otwarty w podziemiach Galerii Luksemburga na Senatorskiej. "Był to naturalny odruch przeciwko zmechanizowaniu życia aktora, zaszeregowaniu go jako pozycji na tablicy rozdzielczej" (Adwentowicz, "Wspominki"). Postanowił stworzyć "teatr niezależny od koniunktur handlowych i ewentualnych subwencji, teatr kultywujący repertuar postępowy, bojowy" (j.w.).

W repertuarze o czytelnych tendencjach politycznych znalazły się sztuki autorów polskich i obcych - "Dyktator On" Zawieyskiego, "Sygnały" Szelburg-Zarembiny, "Lekarz bezdomny" Słonimskiego, adaptacja powieści Münzera "Żyda na stos, Trzy pary jedwabnych pończoch" Romanowa. O obliczu repertuarowym Teatru Kameralnego decydowali aktorzy, z którymi związane są początki kariery Adwentowicza. Stąd znaczące miejsce sztuk Ibsena, a także Strindberga, Wedekinda, Bahra, Żeromskiego, Rittnera i Zapolskiej.

Teatr obserwowany przez krytykę, często przychylną (Irzykowski, Słonimski, Wierzyński) nie dorównywał jednak czołowym scenom stolicy. Poziom zespołu aktorskiego, jeśli nie był wzmacniany gościnnymi występami renomowanych wykonawców takich jak Kunina, Brydziński czy Damięcki, był przyczyną określania Kameralnego jako "teatru jednego aktora" - Adwentowicza. Wciąż jeszcze fascynował on publiczność i zadziwiał krytykę rolami, do których wracał i nowymi w jego aktorskiej biografii, takich jak Doktór "W małym domku", Wojewoda w "Mazepie".

Wojnę spędził Adwentowicz w Warszawie. Był więziony na Pawiaku. Uwolniony włączył się w konspiracyjne życie teatralne, był członkiem podziemnej Rady Teatralnej. Powstanie przeżył w Warszawie.

W 1945 roku objął razem z Wilamem Horzycą dyrekcję teatru w Katowicach, w inauguracyjnej "Zemście" zagrał Cześnika. W Krakowie, gdzie przez jeden sezon prowadzi Teatr Powszechny, w prapremierze "Dwu teatrów" Szaniawskiego gra Dyrektora. Przyjmuje zaproszenie Leona Schillera do roli Prospera w "Burzy" Szekspira (Teatr Wojska Polskiego w Łodzi, 1947). W latach 1948-1950 kieruje Teatrem Powszechnym w Łodzi, w którym na pięćdziesięciolecie swojej pracy artystycznej występuje w roli prof. Sonnenbrucha w "Niemcach" Kruczkowskiego.

Wraca do Warszawy i od 1950 roku wchodzi do zespołu Teatru Polskiego. Zagrał tu, jako osiemdziesięcioletni już aktor, dwie znaczące role w głośnych spektaklach Edmunda Wiercińskiego - w "Horsztyńskim" rolę tytułową i Filipa Strozzi w "Lorenzaccim" Musseta.

Ostatnią rolą Adwentowicza była zagrana gościnnie w Teatrze Ludowym rola Pastora Mandersa w "Upiorach" Ibsena (1957).

W środowisku teatralnym mówiło się o nim "Adwent" albo "Pan Karol". Karol Adwentowicz zmarł 19 lipca 1958 roku.

Zofia Szczygielska

Źródło: Stanisław Marczak-Oborski, Teatr w Polsce 1918-1939, PIW 1984; Marta Fik, Trzydzieści pięć sezonów, WAiF, 1981; Wojciech Natanson, Karol Adwentowicz, PIW 1955.

ADWENTOWICZ Karol, pseud. Edwin (19 X 1871 Wielogóra pod Radomiem - 19 VII 1958 Warszawa), ak­tor, reżyser, dyr. teatru. Był synem Antoniego A., zarządcy majątku ziemskiego, i Katarzyny z Lorensów, mężem -> Anieli A., potem -> Janiny Nosarzewskiej, potem aktorki Ireny Grywińskiej. W Radomiu uczył się w gimn., z którego został wydalony za posiadanie książek Mickiewicza i Słowackiego. Przez dwa lata kon­tynuował naukę w prywatnej szkole w Radomiu. Na­stępnie pracował w fabryce motorów w Warszawie, ja­ko praktykant na wsi, kolejarz w Radomiu. Debiuto­wał 4 II 1894 w roli Edwina (Odludki i poeta) w zespole amatorskim w Radomiu. Na sez. 1894/95 zaangażował się do zespołu L. Czystogórskiego; tu pod pseud. Ed­win grał i śpiewał, m.in. partię Stolnika (Halka). Potem występował: od jesieni 1895 do maja 1896 w Częstocho­wie w zespole Cz. Janowskiego uczestnicząc w jego wyprawach do innych miast; latem 1896 w warsz. t. ogr. Wodewil; w sez. 1897/98 w t. pozn.; latem 1898 w warsz. t. ogr. Odeon; nadto 6 IX 1898 wystąpił w t. krak. w roli tyt. w sztuce "Frycek". Na przełomie 1898 i 1899 wyjechał z zespołem G. Morskiej i J. Popław­skiego do Rosji i występował w wielu miastach, od Ry­gi po Odessę. W Moskwie podziwiał wówczas grę E. Zacconiego. Latem 1899 występował w warsz. t. ogr. Odeon; w sez. 1899/1900 w t. pozn.; latem 1900 w warsz. t. ogr. Fantazja.

W jesieni 1900 zaangażował się do t. lwow. i pracował tu przez dwanaście sezonów. W tym okresie czynnie uczestniczył w ruchu robotniczym. Wstąpił do PPSD (połączonej później z PPS), w 1903 założył we Lwowie amatorską scenę robotniczą. Nadal wiele podróżował. Uczestniczył w wyprawach t. lwow. do Kijowa (czer­wiec 1905), Wiednia (styczeń i maj 1910) i Paryża (czerwiec 1913). W lutym i marcu 1908 występował goś­cinnie w Krakowie, a od maja w Warszawie, w T. Roz­maitości, potem w T. Małym. Latem 1908 występował z własnym zespołem w Królestwie (m.in. w Lublinie, Kaliszu, Warszawie), w styczniu 1909 grał w Warszawie w zespole F. Kwaśniewskiego, potem w T. Małym, latem 1909 w Galicji w zespole T. Pilarskiego, latem 1910, 1911, 1912 w wielu miastach Galicji. W jesieni 1912 zaangażował się do krak. T. im. Słowackiego i pra­cował tu przez dwa sez., z przerwą od stycznia do marca 1913 (występował wtedy w zespole T. Pilarskiego w wie­lu miastach Galicji). W sierpniu 1914 wstąpił do Legio­nów Polskich; służył w 1 pułku ułanów. Kontuzjowany w upadku z konia, leczył się w Wiedniu. W 1915 w okresie rekonwalescencji występował w tamtejszym T. Polskim, potem w t. Zagrzebia i Brna. W 1915 został zwolniony z wojska i wrócił do kraju. W 1915-29 nie miał stałego engagement. Występował wówczas gościnnie w wielu miastach, m.in. w Warsza­wie w T. Letnim (1915), T. Małym (1916, 1917), T. Roz­maitości (1916, 1917, 1923), T. Polskim (1917, 1920, 1921, 1924, 1927, 1928, 1929), T. im. Bogusławskiego (1922, 1926), T. Komedia (1924, 1925), T. Narodowym (1933, 1934); w Krakowie (1919, 1925 - t. Bagatela, 1921, 1922 - T. im. Słowackiego), Lwowie (1921, 1922, 1925 - T. Miejskie, 1927 - T. Mały), Łodzi (1922, 1923, 1928), Lublinie (1923), Wilnie (1923, 1925, 1929), Białymstoku (1924), Bydgoszczy (1924), Katowicach (1924), Poznaniu (1925, 1928, 1929 - T. Nowy). Nadto występował w zespołach wędrownych (np. H. Cudnowskiego - 1922). Niektóre z tych objazdów sam organi­zował: 1916 - po miastach Królestwa (m.in. Łódź), 1917 - po miastach Królestwa, 1918 - Piotrków, Częstochowa, Sosnowiec, Kielce, Łowicz, Kalisz, Włoc­ławek, Płock, Radom, 1919 - Radom, Częstochowa, Płock, Włocławek, Kalisz, Łowicz, Sieradz, Kutno. Wiosną 1920 prowadził zespół plebiscytowy na Powi­ślu i Mazurach. Zespoły objazdowe organizował też: 1921 -w Małopolsce Wschodniej, 1923 -Włocławek, Ciechocinek, 1924 - Zakopane, Radom, Piotrków, Częstochowa, Kutno, Łowicz, Kalisz, Konin, Kielce, Ostrowiec, 1925 - Chełm, Zamość, Hrubieszów, Wło­dzimierz, Sarny, Łuniniec, Łuck, Równe, Pińsk, 1926 - m.in. Częstochowa. W sez. 1929/30 był dyr. T. Miej­skiego w Łodzi. W 1930 występował gościnnie w T. Nowym w Poznaniu, w 1931 w T. Rozmaitości we Lwowie; uczestniczył też w objazdach Reduty. Tegoż roku występował ze swym zespołem w Warszawie w sa­lach T. Qui Pro Quo i T. Ateneum. W 1932 założył w Warszawie T. Kameralny (przedstawienie inaugura­cyjne 28 X) i prowadził go przy współpracy I. Grywińskiej do wybuchu II wojny światowej. Równocześnie w sez. 1933/34 był współdyrektorem T. Ateneum. 26 IV 1934 obchodził trzydziestopięciolecie pracy na scenie T. Narodowego; grał wtedy Wojewodę (Mazepa). W 1934 zagrał jedyny raz w filmie (Przeor Kordecki - Obrońca Częstochowy).

Podczas II wojny świat. pracował w kawiarni aktor­skiej ,,Znachor" w Warszawie. Aresztowany 27 VIII 1942, został osadzony na Pawiaku. Zwolniony z wię­zienia w poł. marca 1943, uczestniczył w konspiracyj­nym życiu artyst., m.in. współpracował z Radą Teatral­ną. Podczas powstania warsz. uczestniczył 15 VIII 1944 w wykonaniu "Kantaty na otwarcie Teatru Narodowego", pod kier. L. Schillera. Po powstaniu przedostał się do Krakowa. Po wyzwoleniu uruchomił wraz z W. Ho­rzycą T. im. Wyspiańskiego w Katowicach (przedsta­wienie inauguracyjne 2 IV 1945) i był jego dyrektorem. Następnie był dyr. T. Powszechnego w Krakowie (sez. 1945/46), kierownikiem artyst. T. im. Jaracza w Olsztynie (jesień 1946). W 1946-48 występował gościn­nie w warsz. T. Studio i w T. Wojska Polskiego w Ło­dzi; tu zdobył nagrodę na Festiwalu Szekspirowskim za rolę Prospera (Burza). W 1948 po połączeniu PPS i PPR został członkiem PZPR. Od 1 IX 1948 do 31 XII 1950 był dyr. T. Powszechnego w Łodzi. W 1950 ob­chodził w Łodzi i w Warszawie jubileusz pięćdziesięcio­lecia pracy; grał wtedy Prof. Sonnenbrucha (Niemcy). Następnie zaangażował się do T. Polskiego w Warsza­wie i pracował tu do śmierci; w 1954 był z tym t. na występach w ZSRR. W 1955 otrzymał Państw. Nagro­dę Artyst. I stopnia; był członkiem zasłużonym ZASP. 2 III 1957 zagrał ostatnią rolę, Pastora Mandersa (Upiory) w T. Ludowym w Warszawie. Był jednym z najznakomitszych wykonawców współ­czesnego repertuaru wystawianego na przełomie wie­ków. Duży wpływ na jego poglądy estetyczne miało zetknięcie z grą E. Zacconiego ("niezapomniane, wstrząsające do głębi wrażenie"). Jego talent rozwinął się w znacznym stopniu dzięki wieloletniej współpracy z T. Pawlikowskim, który skierował jego zainteresowa­nia na właściwe tory. Średniego wzrostu i średniej tu­szy, obdarzony piękną twarzą o regularnych rysach, A. grywał początkowo amantów. Jednak sławę zdobył w rolach, w których mógł wyrazić obawy i udręki swo­jego pokolenia. Jego niespokojna, buntownicza natura znalazła tu ujście dla własnych przeżyć. ,,Wyraz rozpa­czy, nieszczęścia, zgrozy był jego najnaturalniejszą mo­wą" - napisał A. Grzymała-Siedlecki, wspominając jego słynne role z początku stulecia. Charakterystyczny styl dramatów modernistycznych miał w nim idealnego interpretatora. A. doskonale się czuł w ,,nerwowym niejako postrzępieniu konturów psychologicznych", posiadał ,,dar przyrodzony nadawania koloru niedo­mówieniom, sugestywnego zawieszania głosu, subtel­ności w operowaniu kunsztem milczenia" (A. Grzyma­ła-Siedlecki). Poczynając od 1903 grał główne role w trzynastu dramatach H. Ibsena, największe wrażenie osiągając w 1907 w roli Oswalda (Upiory). Publiczność pol. zaskoczyły zastosowane wtedy środki ekspresji: ,,boleśnie zaciśnięte usta, niepewne ruchy, błędny chwi­lami wzrok" (Z. Żygulski), to znów ,,piana na ustach, nerwowo wyrzucana kaskada słów gorączkowych", przechodzących w ostatniej scenie w niezrozumiały beł­kot (S. Dąbrowski). Zachęcony powodzeniem tej roli, A. zwrócił się do twórczości A. Strindberga i w 1908 zagrał Rotmistrza (Ojciec). Sukces, jaki osiągnął wów­czas na występach gościnnych, w Krakowie i w War­szawie, przeszedł wszelkie oczekiwania. Rotmistrz, wg J. Lorentowicza, nie miał w jego ujęciu cech odrażają­cych. Był "psychopatą posiadającym jasne widzenie rzeczy i wskutek tej jasności cierpiącym nadludzko"; sugestywność kreacji okazała się dzięki temu tak duża, że stale zdarzały się na widowni omdlenia i "histerycz­ne, spazmatyczne wstrząsy". Jednocześnie A. zasłynął swymi rolami w pol. sztukach współczesnych, m.in. S. Przybyszewskiego, jak np. Mlicki (Dla szczęścia), Przecławski (Złote runo); także w sztukach T. Rittnera, szczególnie w roli Doktora (W małym domku). Jego porywająca gra przełamywała uprzedzenia widowni do nowego repertuaru - wg Grzymały-Siedleckiego "zwy­cięsko się przyczynił do zżycia się widza z moderniz­mem".

Drugą specjalnością A. były role bohaterskie w pol. repertuarze romantycznym, a także w dramatach poe­tyckich okresu Młodej Polski. Miał ich wiele. Wystę­pował w ośmiu sztukach Słowackiego, m.in. w tyt. ro­lach w "Mazepie", "Księdzu Marku" i "Kordianie", w póź­niejszych latach ceniony jako Wojewoda w "Mazepie" i w tyt. roli w "Horsztyńskim". W tym repertuarze budził powszechny podziw swą niezrównaną techniką recy­tacji. "Potrafił operować ogromną, nieprzerwaną frazą o świetnych tempach oraz dzielić okres na oddzielne cząstki wypowiedzi, dając każdej z nich doskonałą zwartość, w języku fachowym zwaną zamknięciem" (H. Szletyński). Najwyższe osiągnięcia w tej dziedzinie miał w trzech przedstawieniach wyreżyserowanych przez L. Schillera: jako Czarowic (Róża), Hr. Henryk (Nie-boska komedia) i Lucyfer (Samuel Zborowski J. Sło­wackiego).

Trzecią domeną A. były role szekspirowskie. Ogółem grał ich dziesięć, w tej liczbie Hamleta (od 1907). Była to jedna z najoryginalniejszych pol. interpretacji tej ro­li. W jego ujęciu Hamlet nie miał w sobie nic z neu­rastenika, "pełen ognia i życia", tylko chwilami wpa­dał w zwątpienie i rozpacz (J. Leszczyński); "pod ma­ską gorzkiej i kłującej ironii drgał skupioną, ledwie hamowaną namiętnością" (Boy). Innego rodzaju, bar­dzo harmonijna i pełna zadumy była zagrana pod ko­niec życia rola Prospera w "Burzy". Zgodnie z życzeniem inscenizatora, L. Schillera, A. ucharakteryzował się wówczas na Szekspira.

W jego działalności dyrektorskiej wyróżnia się sez. 1929/30. Wspólnie z L. Schillerem, którego zaprosił do współpracy, A. stworzył wówczas w Łodzi aktualny t. polityczny narażając się na ataki kół prawicowych. T. Kameralny w Warszawie zasłużył się za jego dyr. wy­stawiając nowe pol. sztuki, m.in. A. Słonimskiego, J. Zawieyskiego; największe powodzenie miały tam jed­nak przedstawienia, w których A. występował w swych dawnych rolach.

Pośmiertnie opublikowano jego "Wspominki" (Warsza­wa 1960).

Bibl.: Adwentowicz; EdS I; Grzymała-Siedlecki: Świat aktor­ski (il.); Karol Adwentowicz 1899-1934, Warszawa 1934 (pod red. E. Świerczewskiego, tu m.in. artykuł Boya, też il.); Ku czci Karola Adwentowicza w 55-lecie pracy teatralnej, Łódź-Warszawa 1950 (pod red. J. Saloniego, tu m.in. artykuły S. Dąbrowskiego, A. Grzymały-Siedleckiego, J. Leszczyńskiego, L. Schillera, Z. Żygulskiego i wykaz ról, też il.); W. Natanson: Karol Adwentowicz, Warszawa 1955 (32 il.); TE I; Łódź teatr. 1947/48 nr 8; Teatr 1950 nr 5 (H. Szletyński), 1959 nr 14 (il.); Teatr i film 1957 nr 10 (il.); Życie lit. 1953 nr 40 (H. Szletyń­ski); Akt urodzenia nr 84/1871 w parafii Wsola, pow. Radom.

Ikon.: J.P. Janowski: Portret, olej - MTWarszawa; J. Jotsch: Portret, karyk., akw. - MTWarszawa; NN: Maska pośmiert­na, gips - MTWarszawa; Z. Woźna: Portret, brąz, 1966 - MTWarszawa; F. Krassowski: Portret, rys., 1947 - MTWar­szawa; J. Walker: A. jako Horsztyński (Horsztyński), rys., 1954-MTWarszawa; E. Głowacki: Portret, karyk., rys., repr. Pion 1934 nr 19; F. Frydman: A. jako Maharał (Golem), rys., 1928, repr. Pam. Teatralny 1962 nr 3/4; H. Barwiński: Portret, rys. - MHKraków; Fot. pryw. i w rolach - IS PAN, MTWarszawa.

Film.: 1934 - Przeor Kordecki - Obrońca Częstochowy; 1960 - Horsztyński (filmowa dokumentacja sztuki, WFD, sygn. DF. 90), Lorenzaccio (filmowa dokumentacja sztuki, WFD, sygn. DF. 90).

Nagrania: Fragmenty ról (Horsztyński, Intryga i miłość, Niem­cy), recytacje - Teatr PR; Fragmenty ról (Burza, Horsztyń­ski), wypowiedź okolicznościowa - Arch. Dok. Mechanicznej.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Zdjęcia


Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.