teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Eugeniusz Majdrowicz

nie żyje
ur. 1856-11-21, Kraków
zm. 1929-05-20, Warszawa

Biografia

MAJDROWICZ Eugeniusz Edmund (21 XI 1856 Kra­ków - 20 V 1929 Warszawa), śpiewak, aktor, reżyser, dyr. teatru. Był synem Ludwika M. i Agnieszki z Rogozińskich, mężem -> Sylwestry M., ojcem aktor­ki Marii Majdrowicz-Zakrzeńskiej. Jego siostra - Amelia M. była pianistką i kompozytorką (występy gł. za granicą), druga siostra - Maria M. była śpie­waczką estradową. Uczył się w gimn. św. Anny w Kra­kowie. Śpiewu uczyli go m.in. J. Kohler we Lwowie, oraz W. Troschel i L. Matuszyński w Warszawie. Po odbyciu służby wojskowej, zaangażował się w 1879 do t. pozn. początkowo jako chórzysta i tancerz. Gry­wał tu również małe role w dramatach i operach, a jed­nocześnie na koszt dyrekcji kształcił się w śpiewie. W Poznaniu występował do końca sez. 1881/82. W 1882 występował w zespole operowym A. Łukowicza (Petersburg), w sez. 1882/83 w zespole J. Puchniewskiego (Kielce), w 1883 w zespole J. Otrembowej (warsz. t. ogr. Belle Vue i Łowicz). Od sez. 1883/84 do końca sez. 1889/90 należał do zespołu t. w Łodzi, gdzie był cenionym śpiewakiem, a także reżyserem opery i operetki. Latem wyjeżdżał na występy do warsz. t. ogródkowych, gł. do Belle Vue (1885, 1886, 1887, 1888). Prawdopodobnie w 1884 ożenił się z ak­torką Sylwestrą Adler. W maju 1886 wystąpił we Lwo­wie w partii Hrabiego Rogera ("Pierścień rodzinny"). Od sez. 1890/91 powrócił do Poznania. W 1891 z zespołem pozn. występował w warsz. t. ogr. Wodewil. W Poznaniu zyskał popularność nie tylko jako aktor, ale również jako dobry organizator; przez cztery letnie sez. 1892-95 organizował i prowadził występy zespołu pozn. w przeszło sześćdziesięciu miejscowościach Wielkopolski i Pomorza Zachodniego. Na Pomorzu dawał przedstawienia przede wszystkim w Gdańsku (2 i 10 VIII 1893) i trzykrotnie w Sopocie w T. Victoria (5-25 VIII 1892, 27 VII-17 VIII 1893, 18-30 VIII 1894), a także m.in. w Grudziądzu, Czersku, Kowalewie, Lidz­barku, Lubawie, Nowem, Starogardzie, Wąbrzeźnie, Wejherowie (1892), Toruniu (1892), Tucholi, Świeciu, Tczewie, Sztumie, Pelplinie, Kartuzach (1893), Brodni­cy, Chełmnie, Chełmży, Chojnicach (1894). Na terenie Wielkopolski występował z zespołem m.in. w Kępnie, Koronowie, Kościanie, Koźminie, Krobi, Krotoszynie, Kruszwicy (1892), Gnieźnie (1892, 1893, 1894), Gosty­niu, Inowrocławiu (1895), Jarocinie, Jutrosinie, Miej­skiej Górce, Obornikach, Odolanowie, Ostrowiu, Os­trzeszowie, Pleszewie, Rogoźnie, Strzelnie, Szamotu­łach, Szubinie (1894), Bydgoszczy, Pile, Borku, Gniew­kowie (1895). Występy te miały dla pozbawionej t. pol. ludności Pomorza i Wielkopolski ogromne znaczenie i cieszyły się dużym powodzeniem. Również dzięki inicjatywie i energii M. w 1894 powstała w Poznaniu "Kasa wkładkowo-oszczędnościowa dla artystów sceny poznańskiej".

Po opuszczeniu t. pozn. w drugiej poł. lutego 1896 M. dawał koncerty w Poznaniu, Berlinie, Wrocławiu, w Poznańskiem i na Pomorzu. W październiku 1896 zor­ganizował wraz z M. Skirmuntem "Teatr Objazdowy na Wielkie Księstwo Poznańskie i Prusy Zachodnie", któ­ry od 22 X 1896 do 15 VIII 1897 odwiedził ponad czter­dzieści miejscowości, m.in. Toruń (od 22 X 1896), Cheł­mżę, Wąbrzeźno, Kowalewo, Chojnice (grudzień 1896), Gniezno (koniec 1896 i początek 1897), Bydgoszcz (7, 15-25 II 1897), Wejherowo, Sztum, Kościerzynę, Tczew, Czersk, Chojnice, Grudziądz, Starogard, Bisku­piec, Brodnicę, Lubawę, Chełmno, Pelplin, Gniezno, Słupcę, Konin, Koło, Włocławek, Łęczycę, Łowicz, Gostyń (czerwiec 1897), Sieradz, Wieluń, Leszno, Koś­cian, Grodzisk, Ostrów, Kępno (lipiec 1897). Władze pruskie widząc w występach zespołu M. propagandę polskości ("Grosspolnische Agitation") zaczęły utrud­niać mu działalność, stopniowo odmawiając pozwole­nia na występy w wielu miejscowościach, a następnie wprowadzając zakaz grania na tych terenach. M. otrzy­mał pozwolenie grania jedynie do 19 V 1897 na Pomo­rzu, a do 15 VIII 1897 w Wielkopolsce. W drugiej poł. sierpnia 1897 M. rozwiązał spółkę z M. Skirmuntem i przeniósł się z zespołem do Królestwa Polskiego. Jesz­cze w 1897 dawał przedstawienia we Włocławku, Kali­szu, Łowiczu (16-23 IX), Zgierzu i Ozorkowie, w sez. 1897/98 w Radomiu, Kielcach, Ostrowcu (od 21 III 1898), w sez. 1898/99 w Radomiu i Kielcach (do 20 II 1899), w 1899 ponadto w Ostrowcu, Sandomierzu (kwie­cień), Zawierciu (maj), Kole, Koninie, Kaliszu, Często­chowie (lipiec), Płocku, w sez. 1899/1900 w Częstochowie, w 1900 we Włocławku, Kaliszu (24 V-16 IX), Koninie, Kole, w sez. 1900/01 w Radomiu (od października 1900) i Kielcach (do marca 1901), w 1901 w Lublinie w T. Letnim "Rusałka" (25 V -16 IX), Siedlcach, Włocławku (listopad), Miechowie (trzykrotnie w tym roku), w sez. 1901/02 (od listopada przez pięć miesięcy) we Włocław­ku, Kutnie, Łęczycy, Łodzi (sierpień), Zawierciu (paź­dziernik), w sez. 1902/03 w Częstochowie (grano tu do późnej wiosny 1903). W 1903 i 1904 M. starał się (bez powodzenia) o uzyskanie pozwolenia na prowadzenie t. w Sosnowcu. W 1904 prowadził swój zespół w Będzi­nie (marzec), Łodzi, Płocku, Łomży (październik). Pio­trkowie, w 1905 w Siedlcach, Ciechocinku (lato), Włocławku (wrzesień). Od września 1905 został dyr. t. w Sosnowcu i prowadził go następnie w sez. 1905/06, 1906/07, 1907/08, 1908/09. W 1908 starał się (bez po­wodzenia) o dyr. t. poznańskiego. Z Sosnowca wy­jeżdżał z zespołem na występy do innych miast (prze­ważnie w sez. letnich), m.in. w 1906 do Siedlec, Cie­chocinka, Ojcowa (początek sierpnia) i Kielc (od 15 IX), w 1908 do Buska, Solca (od czerwca) i Łomży; w sez. 1908/09 dojeżdżał z Sosnowca na występy do Często­chowy (m.in. w marcu 1909), latem 1909 odwiedził ze swym t. Busko. W sez. 1909/10 prowadził t. w Kali­szu, w 1910 w Łowiczu (maj), Busku, Ostrowcu (paź­dziernik). Od sez. 1910/11 do lata 1913 znowu był dyr. t. w Sosnowcu, a w sez. letnich odwiedzał: w 1911, 1912 i 1913 - Busko, w 1911 także Kielce i Radom. Od 1914 zamieszkał w Sosnowcu, gdzie organizował i reżyserował przedstawienia robotniczych zespołów amatorskich; zarabiał też wynajmując bibliotekę tea­tralną. W 1916 został szefem inwentarza T. Miejskie­go im. Słowackiego i T. Ludowego w Krakowie, póź­niej zaś sekretarzem T. im. Słowackiego. Współdziałał w organizowaniu, a następnie w sez. 1919/20 był ak­torem i dyr. administracyjnym T. na Pohulance w Wil­nie.

Zasłużył się gł. jako wieloletni dyr. zespołów teatral­nych. Cieszył się doskonałą opinią, a zespół jego był jednym z najlepszych prowincjonalnych, wędrownych na terenie Polski. Był doświadczonym, energicznym i pracowitym dyr. swego zespołu; prowadził go osz­czędnie, lecz bardzo sumiennie, sam zajmował się jego kierownictwem artyst., reżyserią i administracją. Teatr jego nazywano "klasztorem i szkółką". Aktorzy prze­bywali w jego zespole przeważnie długo, otrzymywali niezbyt wysokie, ale zawsze regularne gaże. Dbano tu o rozwój i wykształcenie aktorów młodych (z zespołu M. wyszli m.in. W. Brydziński, B. Szczurkiewicz). Dzia­łał na szczególnie trudnych terenach (Pomorze, Wielko­polska, Zagłębie), walcząc z konkurencją t. niem. i zdo­bywając dla t. pol. na tych terenach publiczność, specjal­ną więc dbałość wykazywał o repertuar swego t.; starał się wystawiać utwory wartościowe i oryginalne, grał przede wszystkim sztuki pol. (A. Fredry, J. Blizińskiego, M. Bałuckiego). Najczęściej rezygnował z repertuaru muz. (szczególnie z popularnej operetki) na rzecz dra­matu i komedii. Szczególnie zasłużył się występami na Pomorzu, gdzie bardzo rzadko występowały pol. zespo­ły. Przyczynił się też znacznie do stabilizacji t. w Sos­nowcu.

Jako aktor odznaczał się dobrymi warunkami zewnęt­rznymi (przystojny, o regularnych rysach), przyjemnym, dźwięcznym głosem i wielką dbałością o dykcję. Przez wiele lat występował przede wszystkim w operach i operetkach, śpiewając z powodzeniem partie baryto­nowe takie jak: Janusz i Stolnik ("Halka"), Skołuba ("Stra­szny dwór"), Lindorf ("Opowieści Hoffmanna"), Homonay ("Baron cygański"), Agamemnon ("Piękna Helena"), Hrabia Roger ("Pierścień rodzinny"). Później grał w dramatach, na ogół role charakterystyczne, m.in. Króla ("Mazepa"), Jędrzeja ("Mąż z grzeczności"), Księdza Kordeckiego ("Obrona Częstochowy"), Burczyńskiego ("Grube ryby").

Bibl.: Estreicher: Drużyny s. 8; Kaszyński: Dzieje sceny ka­liskiej; Koryzna I s. 148, II s. 16, 18, 19, 34-35, 47; Olszewski: Z kronik teatr, (il.); Pepłowski: Teatr we Lwowie II; Raszew­ski: Z tradycji teatr.; Dz. pozn. 1896 nr 282, 1897 nr 35-40, 42, 44, 45, 113, 118, 128, 158, 191; EMTA 1900 nr 40, 1902 nr 37; Kur. teatr. 1901 nr 4; Kur. warsz. 1896 nr 291, 1909 nr 60, 70; Scena i Sztuka 1908 nr 8 (il.), 18, 22 (il.), 31 (il.), 35 (il.), 44, 52 (il.), 1909 nr 1, 12, 23, 41, 1911 nr 34; Ziemia Kujawska 1968, odb. (S. Dąbrowski s. 64, 66, 67; tu il.); Afi­sze, Bibl. Jagiell., IS PAN; Akt zgonu z parafii kościoła Zba­wiciela 1929/163, Warszawa; Autobiografia M., IS PAN; Kar­toteka ludności miasta Poznania, WAPPoznań; List Marii Majdrowicz-Zakrzeńskiej, IS PAN.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.