teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Helena Rolandowa

nie żyje
ur. 1872-12-29, Lublin
zm. 1952-09-20, Skolimów

Biografia

ROLANDOWA Helena Maria, właśc. H.M. Konopka, z Szymborskich (29 XII 1872 Lublin - 20 IX 1952 Skolimów), aktorka. Była córką -> Jana Szymborskie­go i -> Anieli Szymborskiej, siostrą -> Jerzego Jerzyńskiego, żoną -> Teodora R., matką - Jerzego R. I -> Witolda R. Debiutowała pod nazwiskiem panieńskim w 1887 w zespole ojca w Płocku i pozostała w nim do 1892, m.in. w Piotrkowie. Latem 1892 występowała w warsz. t. ogr. Wodewil, w sez. 1892/93 w zespole K. Kamińskiego w Petersburgu, 4 VI 1893 debiutowała w WTR w roli Klarci ("Koniec Sodomy"), a 11 VI w roli Ma­ryni ("Klub kawalerów"). Chwalono wówczas w prasie jej "wdzięk, głos piękny i oko żywe". Zaangażowana do zespołu dramatu WTR występowała w nich z przerwami do 1915. 15 VIII 1895 w Warszawie poślubiła aktora Teodora Rolanda i odtąd używała jego nazwiska. W sez. 1903/04 występowała prawdopodobnie w zespole L. Munchheimera w Dąbrowie Górniczej, a w maju 1904 w Żyrardowie. W 1915 przeszła na emeryturę, ale nadal występowała w T. Miejskich: w 1919-24 w t. Re­duta, w 1924-25 w T. im. Bogusławskiego w Warszawie. "Warunki zewnętrzne predestynowały ją do ról naiw­nych, podlotków, paziów, urwisów" (S. Dąbrowski). Grała m.in. Trudę ("Sobótki"), Cecylię ("Montjoye"), Ha­neczkę ("Wesele"), Joasa ("Sędziowie"), a w późniejszym okresie Marię ("W małym domku"), Klarysę ("Fircyk w zalotach"), Czi-Mu ("Złoty płaszcz"), Sabinę Macką ("Żoł­nierz królowej Madagaskaru"). Wystąpiła też w kilku epi­zodach filmowych. A. Grzymała-Siedlecki pisał, iż była to "jedna z najbardziej ujmujących artystek znających swoje w teatrze miejsce. Żyło w niej dużo bezpośredniej szczerości i niepodrabianej czystości uczuć, gdy odtwa­rzała role dziewcząt".

Bibl.: Gliński: Teatr w Petersburgu III s. 127-128; Grzymała-Siedlecki: Świat aktorski; Olszewski: Z kronik teatr.; Owerłło; Simon: Spis przedstawień Reduty; Szczublewski: Artyści i urzędnicy; EMTA 1893 nr 506, 526 (il.); Teatr 1952 nr 20 (S. Dąbrowski).

Ikon.: Fot. pryw. i w rolach - Bibl. Nar. (Zakład Grafiki), MTWarszawa.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.