biografia | artykuły | archiwalia w IT
teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Amelia Rotter

nie żyje
ur. 1879-02-16, Warszawa
zm. 1942-09-14, Warszawa

Biografia

ROTTER Amelia Zofia, 1° v. Reklewska, 2° v. Jarnińska, 3° v. Myszkiewicz (16 II 1879 Warszawa - 14 IX 1942 Warszawa), aktorka. Była córką Jana R. i Olimpii z Krochmalskich, siostrą -> Stanisławy R., żoną -> Stanisława Jarnińskiego, potem -> Mieczysława Myszkiewicza. Uczyła się u J. Tatarkiewicza. W lecie 1894 występowała w Częstochowie w zespole J. Cybulskiego, w 1895 w Busku i Kielcach w zespole K. Kremskiego i w Pułtusku w zespole F. Ratajewicza, w 1896 i 1898 w warsz. t. ogr. Wodewil, w sez. 1898/99 w warsz. t. Odeon, a w lecie 1899 i 1900 znów w warsz. t. ogr. Wodewil. Niektóre wiadomości z tego okresu nie są pewne, mogą też dotyczyć jej siostry - Stanisławy R. W 1900-15 występowała stale we Lwowie w T. Miej­skim, a w 1911-13 także w T. Ludowym. W tym cza­sie była już zamężna i używała nazwiska Rotter-Reklewska, a częściej formy Rotterowa. Z zespołem lwow. była na występach w Wiedniu (1910) i Paryżu (1913). W 1915-17 występowała w T. Polskim w Warszawie. 27 VII 1916 wyszła za aktora Stanisława Jarnińskiego (odtąd często nazwisko jej podawano w formie Rotter-Jarnińska), a po jego śmierci za aktora Mieczysła­wa Myszkiewicza, ale jego nazwiska nigdy nie uży­wała. W 1917-21 występowała w T. im. Słowackiego w Krakowie. Powróciła następnie na stałe do War­szawy i w 1922-34 występowała w T. Miejskich, a 1934-39 na scenach TKKT. W 1934 grała dorywczo w T. Kameralnym. Występowała w kilkunastu fil­mach, m.in. "Pomszczona krzywda", "Romans panny Opolskiej".

Wg F. Pajączkowskiego, "postać miała okazałą, szla­chetne rysy twarzy, głos silny i ruchy swobodne, dykcję wyraźną, duży temperament". Początkowo grywała subretki i amantki, jak np. rola tyt. w "Małce Szwarcenkopf". Znaczna tusza spowodowała jednak, że wkrótce przejęła role matek i charakterystyczne. Wg J. Czem­pińskiego, gra jej była "pełna wdzięku, humoru i dy­stynkcji". Wyróżniała się doskonałą dykcją. Ważniejsze role: Pawłowa ("Marcowy kawaler"), Janina ("Czerwona toga"), Bona ("Barbara Radziwiłłówna" A. Felińskiego), Królowa ("Hamlet"), Młynarka ("Zaczarowane koło"), Pal­las ("Noc listopadowa"), Gospodyni ("Wesele"), Podstolina ("Zemsta"), Żegocina ("Pan Damazy").

Bibl.: Almanach, Lwów 1911 (il.); Czempiński: Teatry w War­szawie (il.); Lorentowicz: T. Polski; Łoza: Czy wiesz II; Pajączkowski: Teatr lwow. (il.); Kur. warsz. 1894 nr 212; Afisze, IS PAN; Dziennik ról A. R., IS PAN.

Ikon.: Fot. pryw. i w rolach - Arch. m. Krakowa i woj. krak., IS PAN, MTWarszawa.

Film.: 1932-Księżna Łowicka; 1934 -Miody las; 1935 - Manewry miłosne; 1936 - Jego wielka miłość, Straszny dwór.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Zdjęcia


Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.