teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Stefan Turski

nie żyje
ur. 1875-12-26
zm. 1945-01-05, Kraków

Biografia

TURSKI Stefan, właśc. Tureczek (26 XII 1875 - 5 I 1945 Kraków), aktor, reżyser, dyr. teatru. Był prawdo­podobnie mężem - aktorki T. Debiutował w Parku Krakowskim (1897), potem występował w Stanisławo­wie, w sez. 1898/99 w zespole J. Grodzickiego i W. Powiadowskiego, m.in. w Stanisławowie, Tarnopolu, Bro­dach, Nowym Sączu, w 1899-1900 w zespole A. Mul­lera w Ropczycach, Dębicy, Pilznie, Tuchowie, Gry­bowie, Starym Sączu, Szczawnicy, Zakopanem, w 1901-08 w t. pozn., w 1908-11 w T. Ludowym w Kra­kowie. Jesienią 1911 kierował zespołem, m.in. w Jaśle, Gorlicach, Krośnie, Sanoku, Samborze, Brzeżanach, Tarnopolu, Rzeszowie. W lecie tego roku i w lecie 1912 występował w T. Ludowym w Parku Krakow­skim. W sez. 1912/13 prowadził zespół wystawiający na prowincji gł. jego sztuki, m.in. "Krowoderskie zuchy", "Przedmiejskie zalecanki", "Synową z suteryn", "Lolę z Ludwinowa". Od września do grudnia 1912 zespół odwiedził m.in. Bochnię, Brzesko, Tarnów, Nowy Sącz, Strzy­żów, Łańcut, Gorlice, Jasło, Krosno, Sanok, Dolinę, Stanisławów, Stryj, Kołomyję, Horodenkę, Śniatyn, Zaleszczyki, Czortków, Buczacz, Jarosław, Rawę Ru­ską, Przeworsk, Rzeszów, Wadowice, Bochnię, Białą, Żywiec. W sez. 1913/14 zespół T. występował m.in. w Stryju, Kołomyi, Tłumaczu, Buczaczu, Czortkowie, Husiatynie, Tarnopolu, Zbarażu, Przemyślu, Łańcu­cie, Jarosławiu, Tarnobrzegu, Mielcu, Dębicy, Brzesku, Bochni, Wadowicach, Żywcu, Gorlicach, Sanoku, Samborze, Borysławiu, Stryju, Drohobyczu, Kałuszu, Trembowli, Brodach, Tarnowie. W lutym 1914 T. wy­stępował w zespole operetkowym w Lublinie i Krako­wie. Od 1 III do 6 XI 1914 kierował T. Ludowym w Parku Krakowskim, potem przy ul. Rajskiej. Przed­stawienia rozpoczęły się 12 IV, a zawieszono je z po­wodu ewakuacji Krakowa. W sez. 1914/15 T. wystę­pował w t. pol. w Wiedniu. W 1919-21 prowadził włas­ny zespół, m.in. w Cieszynie (wrzesień 1919; czerwiec, wrzesień, październik 1920; lipiec 1921), w 1921-26 należał do zespołu t. Bagatela w Krakowie, a po jego zamknięciu od 1926 do 1939 do zespołu T. im. Słowac­kiego w Krakowie, gdzie także reżyserował. Był zdolnym aktorem charakterystycznym, często wy­stępował również w repertuarze wodewilowym. Do bar­dziej znanych jego ról należały: Ben Akiba ("Uriel Akosta"), Maksymilian Moor ("Zbójcy"), Gaspard ("Dzwony kornewilskie"), Aleksander ("Nitouche"), Antek Majcherek ("Królowa przedmieścia"), Felek ("Krowoderskie zuchy"), Striese (Porwanie Sabinek), Ignacy (Popychadlo), Cze­piec, Ksiądz (Wesele), Stary Wiarus ("Warszawianka"), Dziad ("Sędziowie"). 12 XII 1936 na scenie T. im. Słowac­kiego obchodził jubileusz czterdziestolecia pracy artyst. w czasie przedstawienia "Krowoderskich zuchów", w któ­rym sam nie brał udziału. Uznawany był również za dobrego i energicznego reżysera; reżyserował w T. Lu­dowym zarówno za dyr. E. Rygiera, jak i własnej. Ko­medie i wodewile jego autorstwa cieszyły się dużym po­wodzeniem, także po II wojnie światowej.

Bibl.: Bar: Dzieje t. krak. s. 169-170; Estreicher: Teatr w Za­kopanem s. 4;Olszewski: Śląska kronika (il.); 75 lat T. Pol. w Poznaniu s. 362; Szczublewski: Żywot Osterwy; Wspomnie­nia aktorów (S. Turski; tu il.); Afisze, Bibl. Jagiell., IS PAN.

Ikon.: H. Barwiński: Portret, rvs. - MHKraków; Fot. pryw. - IS PAN, MTWarszawa.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.