teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Janina Martynowska

nie żyje
ur. 1904-08-06, Warszawa
zm. 1973-11-19, Wrocław

Biografia

MARTYNOWSKA Janina, z domu Skrobecka, pseud. Cechnicka (6 VIII 1904 Warszawa - 19 XI 1973 Wrocław), aktorka. Była córką Marii i Leona Skrobeckich. Ukończyła żeńskie gimn. S. Kaczorowskiej, nast. od 1925 studiowała na Oddziale Dram. przy Konserwatorium Muz. w Warszawie, które ukończyła (1928) jako Cechnicka i pod tym nazwi­skiem w sez. 1928/29 debiutowała na scenie warsz. T. Ateneum. Pierwsze jej role to: tyt. w "Wandzie" CK. Norwida i Lena w "Ślubach" A. Górskiego. W styczniu 1929 wróciła do panieńskiego nazwiska i zagrała b. dobrze przyjętą Mirandolinę ("Oberżystka") oraz Zuzię ("Oj miody, miody"). W 1930-32 wystę­powała w T. Polskim w Rydze. Współpracowała z rozgłośnią PR w Wilnie, m.in. wystąpiła w roli Małgorzaty w słuchowisku "Faust" w reż. W. Hulewicza. Po powrocie do Warszawy grała w T. Ar­tystów (druga poł. 1932); nast. w trakcie sez. 1932/33 została zaangażowana do T. Nowego w Poznaniu. Okresowo w 1933 z zespołem aktorów warsz. wy­stępowała na prowincji w programie pt. "Parada gwiazd", m.in. w Siedlcach (luty), Bydgoszczy (ma­rzec), a nast. w Płocku (listopad). W sez. 1934/35 nadal była aktorką pozn. T. Nowego i grała takie role, jak: Porcja ("Kupiec wenecki"), Katarzyna ("Madame Sans Gene"), Helena ("Pan Jowialski"). W sez. 1935/36 występowała w zespole A. Adamusa w Płocku, po czym na skutek choroby płuc ustąpiła ze sceny. Występowała niekiedy w audycjach ra­diowych. Ok. 1937 wyszła za mąż i zaczęła używać nazwiska Martynowska. W czasie okupacji niem. uczestniczyła w konspiracyjnym życiu teatr, w War­szawie, brała m.in. udział w przedstawieniach orga­nizowanych w mieszkaniu I. i T. Byrskich ("Wesele", 1942). Po powstaniu została wysiedlona do Skar­żyska. W 1945-46 należała do zespołu Starego T. w Krakowie. Od sez. 1946/47 do przejścia na eme­ryturę (1 IX 1969) była jedną z czołowych aktorek T. Dolnośląskich (od 1949 pn. Dramatyczne) we Wrocławiu. W okresie powojennym grała takie role, jak: Eliza ("Pigmalion"), Lizelotta ("Dwa teatry"), Bonny ("Artyści"), Katarzyna ("Madame Sans Gene"), Berta Sonnenbruch ("Niemcy"), Wanda Ogrodzka ("Grzech"), Żona ("Ich czworo"), Lulu ("Skiz"), Królowa ("Hamlet"), Anna ("Sprawa Moniki"), Maria ("Dom kobiet"), Agrypina ("Brytannik"), Klara Zachanassian ("Wizyta star­szej pani").

Bibl.: Almanach 1973/74; Byrski: Teatr-radio s. 126, 142, 145, 175, 247; Formanowicz; Kelera: Wrocław; Konarska-Pabiniak: Repertuar; Krasiński: Teatr Jaracza; Sto lat Starego Teatru; T. Polski Wrocław 1945-65 (il.); Wilski: Szkolnictwo; Wołoszyński: W trosce o teatr; Głos Podl. 1933 nr 10; Pam. Teatr. 1968 z. 3 s. 390, 395; Sł. Pol. 1973 nr 279; Akta (tu fot.), ZASP; Programy IS PAN.

Ikon.: Fot. - IS PAN, MTWarszawa, ZASP.

Nagrania: Role - Red. Dok. Inf. PR.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1900-1980 t.II, PWN Warszawa 1994

Zdjęcia


Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.