teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Witold Zdzitowiecki

nie żyje
ur. 1896-10-22, Łomża
zm. 1960-09-15, Gliwice

Biografia

ZDZITOWIECKI Witold (22 X 1896 Łomża - 15 IX 1960 Gliwice), aktor, śpiewak, reżyser. Był synem Zygmunta Z. i Wandy z Trzaska-Niemirowskich. Uczył się w gimn., następnie w szkole muz. i na kursach dram. J. Hryniewieckiej w Warszawie. W czasie I wojny świat. przez pewien okres przebywał w Moskwie, gdzie w 1916 debiutował (prawdopodobnie w T. Polskim). Po powrocie do Warszawy w 1918 występował w t. Sfinks, w sez. 1918/19 w t. Czarny Kot, latem 1919 w małym zespole śpiewaków i tancerzy na prowincji, m.in. w Piotrkowie i Częstochowie, w sez. 1919/20 w T. Dramatycznym w Warszawie, m.in. w rolach Joasa ("Sędziowie"), Zbyszka ("Moralność pani Dulskiej"); wtedy także zaczął reżyserować; w lecie 1920 grał znowu w zespole objazdowym na prowincji, m.in. w Kutnie, Łowiczu, Skierniewicach, Włocławku, Płocku, Łodzi, Lublinie, Siedlcach. W 1920-24 występował w T. Rozmaitości i T. Reduta w Warszawie; grał w tym okresie takie role jak: Pierrot ("Papierowy kochanek"), On ("Przechodzień"), Czupurek ("Czupurek, czyli Rene­sans podwórka"), Tyran ("Tragedia Eumenesa"). W 1923 występował również w warsz. kabarecie "Stańczyk", a w maju tego roku gościnnie w T. Nowości. W 1924-26 należał do zespołu T. Miejskiego w Toruniu; wystę­pował tu początkowo w repertuarze dram., a później gł. w operetkach; był też reżyserem i kierownikiem lit. działu operetkowego. W sierpniu 1926 gościnnie wy­stępował we Włocławku. W sez. 1926/27 (do marca 1927) pełnił funkcję kierownika artyst. estradowego t. Eldorado w Warszawie (wystawiał tu także operetki). W 1927-29 i 1930-32 znowu pracował w T. Miejskim w Toruniu (był aktorem, reżyserował też operetki i ko­medie muz.), w 1930-32 ponadto okresowo pracował w t. we Włocławku; w sez. 1929/30 występował z pol. zespołem w Casino de Paris w Paryżu, w 1932 reżyse­rował przedstawienia operetkowe w T. Wielkim w Po­znaniu. Następnie pracował w Warszawie: w 1932-34 był aktorem i reżyserem w T. 830 (w kwietniu 1934 z t. tym gościł w Gdańsku), w 1934-36 reżyserem w T. Wielkim (wystawił m.in. operetki: "Kraina uśmiechu", "Rose-Marie", "Kwiat Hawai", "Baron cygański", "Hrabia Luk­semburg", "Gejsza" oraz operę "Niema z Portici"), w 1936 (od czerwca) reżyserem w T. Operetka przy ul. Karo­wej, a od listopada 1936 do wybuchu II wojny świat., kierownikiem artyst. w T. 81S (reżyserował tu m.in. operetki: "Gaby", "Wiktoria i jej huzar", "Cnotliwa Zuzanna", "Krysia leśniczanka", "Roxy i jej drużyna", "Panna wodna"). W czasie okupacji niem. podczas II wojny świat. działał w jawnych t. w Warszawie: w 1940 występował w t. Nowości (początkowo t. Skala), a od 14 IX 1941 do 2 VI 1944 w t. Maska, gdzie był kierownikiem artyst., reżyserem, aktorem i autorem tekstów wielu komedii muz., gł. przeróbek. Reżyserował też dorywczo w in­nych t. jawnych: w 1943 w t. Miniatury, w 1944 w t. Melodia. Szczególna aktywność Z. spowodowała, że 13 V 1944 na scenie t. Maska w czasie pokazowej próby generalnej na rozkaz Kierownictwa Walki Pod­ziemnej wymierzono mu karę ogolenia głowy za działal­ność "ubliżającą godności obywatelskiej i artystycznej aktorów polskich" (jak głosił wyrok). Od czerwca 1944, po likwidacji t. Maska, reżyserował w T. Nowym, a od listopada tego roku w krakowskim T. Powszechnym. Po zakończeniu II wojny świat. pracował jako reżyser najpierw w Krakowie, następnie w Warszawie w T. Komedii Muzycznej (1948), w Łodzi w T. Lutnia (1948-50) i w T. Małym (1952). W 1953-54 i 1958-60 był reżyserem w Operetce Śląskiej w Gliwicach; reży­serował również dorywczo w Lublinie, Szczecinie, Poznaniu, Wrocławiu.

Dzięki dobrym warunkom zewnętrznym, urokowi oso­bistemu, przyjemnemu głosowi tenorowemu, muzy­kalności i zdolnościom tanecznym, zyskał powodzenie i popularność w rolach amantów w operetkach. Jego ważniejsze role: Hrabia Daniło ("Wesoła wdówka"), Cesarz ("Krysia leśniczanka"), Jaś ("Słodka dziewczyna"), Tom Migles ("Targ na dziewczęta"), Hr. Bolesław ("Polska krew"), Charles ("Królowa nocy"), Hr. Adrian Beitrame ("Dama w gronostajach"), Książę Feliks ("Wesele w Holly­wood"). Przez wiele lat zajmował się pracą pedag.; jego uczniami byli m. in. B. Kostrzewska, L. i F. Szczepańscy, M. Wawrzkowicz, B. Artemska, E. Zakrzewska, W. Polańska.

Bibl.: Almanach 1959/60; Filler: Operetka; Korolewicz-Waydowa; Łoza: Czy wiesz II; Marczak-Oborski: Teatr czasu woj­ny ; Sempoliński: Wielcy artyści; Simon: Spis przedstawień Re­duty; Biuletyn Informacyjny SPATiF, Warszawa 1960 nr 6/7; Kur. szcz. 1959 nr 72 (il.); Pam. teatr. 1963 z. 1-4 (A. Wysiński s. 173, 174, 193, 197-199, 202, 203, 206); Stolica 1960 nr 41; Sztandar Ludu 1958 nr 225 (il.); Teatr 1960 nr 22; Afisze i programy, IS PAN; J. Galewski: Pamiętnik, IS PAN.

Ikon.: Fot. pryw. i w rolach - IS PAN, MTWarszawa.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.