teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Zygmunt Szpingier

nie żyje
ur. 1901-08-20, Poznań
zm. 1960-09-25, Poznań

Biografia

SZPINGIER Zygmunt (20 V lub 20 VIII 1901 Poz­nań - 25 IX 1960 Poznań), scenograf. Był bratem -> Witolda Sz. W 1918 rozpoczął studia malarskie pod kier. W. Gosienieckiego i rzeźbiarskie u M. Rożka. Wtedy też powstały pierwsze jego karykatury ludzi t. i projekty scenograficzne. Pracę zawodową rozpoczął w malarni T. Polskiego w Poznaniu. Prawdopodobnie w 1922 przygotował samodzielnie pierwsze dekoracje do "Krakowiaków i Górali" w pozn. T. Powszechnym. W 1925 wyjechał do Paryża, w 1927 odbył wędrówkę po Maroku, Algierze i Tunisie. W 1931 powrócił do kraju i odtąd pracował stale w Poznaniu jako sceno­graf scen pozn., uprawiając równocześnie malarstwo sztalugowe. Do 1939 opracował scenografię kilkuset sztuk i oper (z pozn. T. Wielkim związany był od 1933). Jednocześnie odnosił sukcesy za granicą, m.in. zdobył złoty medal na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu (1936). Okres II wojny świat. spędził w Poznaniu pracując w t. jako malarz deko­racyjny. Był jednym z tych, którzy w 1945 uratowali przed całkowitym spaleniem budynek T. Polskiego. W 1945 objął stanowisko scenografa w T. Wielkim w Poznaniu i funkcję tę pełnił do końca życia, pro­jektując też niekiedy scenografię dla innych scen pozn., a także dla T. Polskiego w Bydgoszczy. W 1949 opraco­wał gościnnie w T. Wielkim w Warszawie scenografię "Strasznego dworu". W 1953 obchodził jubileusz trzydzie­stopięciolecia pracy; w 1957 odbyła się ostatnia wystawa indywidualna jego prac w Klubie Prasy w Poznaniu. W swej działalności teatr. najchętniej operował archi­tektoniczną zabudową sceny na tle panoramicznego horyzontu. Klasyczne upodobania widoczne w kom­pozycji, pełnej umiaru, niebanalnie sprzymierzyły się w jego twórczości z poczuciem konkretu, zwłaszcza historycznego (np. świetne wnętrze barokowego koś­cioła w "Tosce", 1936) i umiejętnym wywoływaniem na­stroju (np. w scenografii "Holendra tułacza", 1937). W swoich projektach szukał szczególnych właściwości utworu, nieraz odwołując się do stylu epoki (np. w "Alcestis", 1936) lub też do twórczości jakiegoś malarza, harmonizującej ze stylem wystawianego utworu, jak np. w "Strasznym dworze" (1946); dekoracje i kostiumy przywodziły tu na myśl akwarele S. Noakowskiego. Własnego stylu nie stworzył, dzięki swojej kulturze przyczynił się jednak wydatnie do rozkwitu opery pozn. w okresie międzywojennym i tuż po II wojnie światowej. Współpracując z zespołami dramatycznymi projektował m.in. scenografie "Wyzwolenia", "Bolesława Śmiałego", "Księcia Niezłomnego", "Balladyny".

Bibl.: Katalog Wystawy Scenografii z cyklu Polskie dzieło plas­tyczne w XV-lecie PRL, Warszawa 1962; Strzelecki: Plastyka teatr.; Głos wielk. 1954 nr 51 (il.), 1960 nr 231 (il.); Teatr 1954 nr 2 (A.M. Swinarski); Tyg. zach. 1953 nr 13; Programy, IS PAN (m.in. program Lata w Nohant w T. Nowym w Poznaniu w sez. 1948/49; tu artykuł J. Kollera).

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.