teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Janina Munclingrowa

nie żyje
ur. 1887-02-19, Ciechocinek
zm. 1970-07-20, Warszawa

Biografia

MUNCLINGROWA Janina Aleksandra, z domu Adamówna (19 II 1887 Ciechocinek - 20 VI 1970 Warszawa), aktorka. Data urodzenia z ksiąg meldunkowych; potem podawała rok 1893. Była córką Karola Adama, hotelarza, i Aleksandry z Bartzów, żoną Józefa Munclingra (zob. t. 1). Ukończyła pryw. pensję we Włocławku (gdzie też w 1902-08 brała udział w przedstawieniach amat.), a w 1911 Klasę Dram. przy WTM. Od września t.r. do marca 1912 występowała w T. Komedii w Płocku, a w 1912-14 była aktorką T. Polskiego w Poznaniu i grała takie role, jak: Młynarka ("Zaczarowane koło"), Elżbieta ("Walka motyli"), Paulina ("Szczury"), Goplana ("Balladyna"), Józefina ("Napoleon i Józefina"), Podstolina ("Zemsta"); 2 V 1914 wyjechała do Krakowa, ale nie pojawiła się na krak. scenie, natomiast w czerwcu t.r. występowała gościnnie w Ciechocinku.

W1917-18 grała w T. Polskim w Łodzi, wystę­pując odtąd pod nazwiskiem męża. W 1918-39 należała do zespołu T. Polskiego i Małego w War­szawie (w 1931 grała także w T. na Chłodnej w Zrzeszeniu Artystów T. Polskiego), a w 1934-36 również na innych scenach TKKT, w T. Letnim, Narodowym, Nowym. Według J. Lorentowicza była "pomysłową odtwórczynią jaskrawych posta­ci charakterystycznych". Niektóre role: Prudencja ("Dama kameliowa"), Mumia Chińska ("Pragmatyści"), Siostra Barbara ("Wariat i zakonnica"), Aniela ("Dzieje grzechu"), Matałkowska ("Tamten"), Celia ("Opera za trzy grosze"), Emma ("Lekarz na rozdrożu"); grała m.in. w filmie "Szpieg w masce" (1933). W okresie okupacji niem. pracowała jako kelnerka w bufecie T. Polskiego (tzw. Bazar). Po wojnie pozostała w zespole artyst. tego teatru. Być może to ona w sez. 1950/51 grała w T. Młodego Widza w Poznaniu (jako J. Adam). W 1957 przeszła na emeryturę, ale nie zaprzestała występów. Grywała najczęściej "ko­biety z ludu, o surowej powierzchowności, lecz pełne wewnętrznego ciepła i dobroci" ("Teatr"). W bogatym dorobku, poza wymienionymi, miała takie role, jak: Zofia Sworzeniowa ("Dom kobiet"), Anastazja ("Żywy trup"), Pani Fielding ("Świerszcz za kominem"), Mirska ("Klub kawalerów"), Dyndalska ("Damy i huzary"), Pani Pearce ("Pygmalion"), Gospo­dyni ("Wesele"), Tadrachowa ("Moralność pani Dulskiej"). W 1968, po pięćdziesięciu latach pracy w T. Polskim w Warszawie, ustąpiła ostatecznie ze sceny. Była członkiem zasłużonym SPATiF-u od 1963.

Bibl.: Dąbrowski: Na deskach t. 1, 3; Degler: Witkacy; Hist. filmu t. 2; Irzykowski: Recenzje; Konarska-Pabiniak: Repertuar; Lorentowicz: T. Polski s. LXIX; Mrozek s. 215, 295; Orlicz s. 442 (il.); T. Polski 1913-23 s. 79-80, 147 (il.), 157-181; Tynecki: T. Pol. w Łodzi; Wilski: Szkol­nictwo; Nadwiślanin 1914 nr 7; Świat 1911 nr 27 (il.), 1913 nr 7 (il.); Teatr 1970 nr 20; Listy T. Pol. 1964 z. 11 (il.); Życie Warsz. 1970 nr 174-176; Afisze i programy, IS PAN, MTWarszawa; Akta (tu fot.), ZASP; Maciejewska: Teatr w Poznaniu; Mika.

Ikon.: Fot. - Arch. Dok. Mech., IS PAN, MTWarszawa, ZASP.

Nagrania: Role - Arch. Dok. Mech.; Role, recytacje - Pol. Nagrania, Red. Dok. Infor. PR.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1900-1980 t.II, PWN Warszawa 1994

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.