teatralna | filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Józef Baran (pseud.: Barański)

nie żyje
ur. 1918-03-21, Rzeszów
zm. 1966-12-14, Lubiń

Biografia

BARAŃSKI Józef, właśc. J. Tadeusz Baran (21 III 1918 Rzeszów - 14 XII 1966 pod Lubniem k. Myślenic), aktor. Był synem murarza Antoniego Barana i Jadwigi z domu Grzebyk, mężem Ireny z Majchrzaków. Uczył się w Rzeszowie, gdzie ukoń­czył trzy klasy gimnazjum. W czasie II wojny świat. pracował jako magazynier. W 1944 ochotniczo wstąpił do 10 Dywizji Piechoty Wojska Pol., był aktorem teatru istniejącego przy tej dywizji, a jako jej żołnierz walczył na froncie. W maju 1945 po­wrócił do teatru 10 Dywizji, a od listopada t.r. występował w T. Domu Żołnierza w Katowicach. Po demobilizacji, od 1 IV 1946 do 1951 występował w T. Ziemi Rzeszowskiej w Rzeszowie. W 1950 zdał eksternistyczny egzamin aktorski. Od 1951 do 10 I 1954 był aktorem T. im. Żeromskiego w Kielcach i Radomiu, a od 1 II 1954 zaangażował się do Krakowa do T. Młodego Widza (od 1958 pn. T. Rozmaitości). W zespole tego teatru pozostał do tragicznej katastrofy autobusowej, w której po­niósł śmierć wraz z gronem kolegów z tej sceny, w drodze na przedstawienie w Zakopanem. Ceniony aktor charakterystyczny, grał m.in. takie role, jak: Podlodowski ("Droga do Czarnolasu"), Grabiec ("Bal­ladyna"), Nick ("Maria Stuart" J. Słowackiego), Drwal ("Zaczarowane koło"), Claus ("Burmistrz Stylmondu"), Stary Trepa ("Umierasz jak kot, umierasz jak król"), Mustafa ("Ucieczka na południe") - ostatnia rola.

Bibl.: Almanach 1966/67; Teatr 1967 nr 2, 5; Życie Lit. 1966 nr 52; Afisze i programy, IS PAN; Akta, T. Bagatela (dawniej T. Rozmaitości) Kraków.

Ikon.: Fot. - ZASP.

Film.: Materiały - Archiwum TV Warszawa.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1900-1980 t.II, PWN Warszawa 1994

Zdjęcia


Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.