teatralna |  filmowa | telewizyjna | radiowa | zawodowa | nagrody | odznaczenia | multimedia

Zdzisław Salaburski

nie żyje
ur. 1922-07-03, Częstochowa
zm. 2006-07-13, Warszawa

Biografia

ZDZISŁAW SALABURSKI urodził się 3 lipca 1922 roku w Częstochowie. Tam uczęszczał do klasy "g" gimnazjum im. R. Traugutta. Maturę zdał w 1939 roku.

W czasie okupacji niemieckiej podjął prywatną naukę malarstwa i rysunku u Zdzisława Kałędkiewicza, uczył się również malarstwa w krakowskiej Kunstgewerbeschule, pod kierunkiem prof. Fryderyka Pautscha. W 1945 roku zaczął pracować jako scenograf teatralny. Równocześnie zadebiutował w Jasiu u raju bram Mariana Hemara w Teatrze Miejskim w Częstochowie. Rok później zdał eksternistyczny egzamin aktorski przed Komisją Związku Artystów Scen Polskich, uzyskując uprawnienia do wykonywania zawodu aktora.

Początkowo grał w Teatrze Ziemi Pomorskiej w Toruniu. W roku 1947 występował w Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi. Lata 1948-1955 spędził w Poznaniu, gdzie grał w Teatrach Polskim i Nowym. W roku 1956 był aktorem Starego Teatru w Krakowie. Od roku 1957 występował w teatrach warszawskich: Ludowym i Narodowym. Jedną z ostatnich ról, lichwiarza Procentowicza, zagrał w Szkole obmowy Bogusławskiego. Pracę w teatrze porzucił w roku 1961, poświęcając się głównie malarstwu.

Sporadycznie jako reżyser współpracował z amatorskim teatrem w Zakopanem.

Współpracował z Polskim Radiem, m.in. jako Narrator w Hrabinie Maricy (1954) w radiowym przeniesieniu spektaklu Teatru Muzycznego w reżyserii Władysława Krzemińskiego i Iwo Galla.

Od początku lat sześćdziesiątych związał się z Telewizją Polską. Gościnnie grywał w poniedziałkowym Teatrze Telewizji oraz w Teatrach Sensacji i w "Kobrach", m.in. Prowokatora w Dziejach jednego pocisku (1963), Profesora w Pożegnaniach (1964), Pana w Pierścieniu wielkiej damy (1965), Garry'ego w Pułapce na królika (1968), Eissena w Akcji "Szarotka" (1977), Ropera w Ptaku, który może zginąć (1978) oraz w mniejszych rolach w Miasteczku zamkniętym (1963), Ziemi przypisany (1963), Pomyłka, proszę się wyłączyć (1966), Generale Adamowie (1967), Królu (1968), Kim jesteś, kochanie (1978). W 1964 roku wystąpił jako urzędnik Totalizatora Sportowego w pierwszym polskim serialu telewizyjnym, Barbara i Jan (odc. 2 Główna wygrana). Odtąd jeszcze kilkakrotnie grywał w serialach: w Powrocie doktora von Kniprode (kontynuacja serialu Podziemny front - 1965), oficera niemieckiego w Kolumbach (odc. 1 Śmierć po raz pierwszy), żołnierza rosyjskiego w Odejściach, powrotach (odc. 2 Być żołnierzem - 1972), austriackiego myśliwego w Ile jest życia (odc. 6 Nauka chodzenia - 1974). Najlepiej dał się zapamiętać w roli bezwzględnego oficera gestapo przesłuchującego nauczyciela tańca Fabiankiewicza (Z. Maklakiewicz) w serialu Polskie drogi (odc. 7 Lekcja poloneza - 1977). Ponadto wystąpił jako dziennikarz podający się za przedstawiciela Komitetu Obywatelskiego dla Niesienia Pomocy Byłym Więźniom Politycznym w filmie J. Majewskiego Sprawa Gorgonowej (1977).

Od lat sześćdziesiątych związał się z warszawskim Studiem Opracowań Filmów. Był jednym z najlepiej rozpoznawanych głosów polskiego dubbingu. Pod okiem Zofii Dybowskiej-Aleksandrowicz, Marii Olejniczak, Henryki Biedrzyckiej, Jerzego Twardowskiego, Tomasza Listkiewicza stworzył w polskich wersjach językowych wiele niezapomnianych kreacji.

Wielką pasją aktora było malarstwo. Od chwili debiutu na wystawie związkowej ZPAP w Częstochowie w roku 1945, brał udział w wielu wystawach zarówno w kraju, jak i za granicą. Od 1957 roku był członkiem ZPAP oddziału warszawskiego. Należał do "Grupy 57" skupionej przy Galerii Sztuki Nowoczesnej "Krzywe Koło". Interesował się taszyzmem. Uprawiał malarstwo sztalugowe, charakteryzujące się wyrafinowanym kolorytem, dynamiką formy i plastycznością materii. Jego najczęściej sporych rozmiarów abstrakcyjne kompozycje cieszyły się dużym uznaniem. Wystawiane na aukcjach obrazy osiągały ceny do kilku tysięcy dolarów.

Zdzisław Salaburski zmarł 13 lipca 2006 roku po długiej i ciężkiej chorobie. Aktor został pochowany 20 lipca w Warszawie.

Praca w dubbingu (wybrane role)

1965 - Czterdzieści minut przed świtem

1967 - Dziesięciu małych Indian

1968 - Testament Agi

1969 - Biały pokój

1969 - Każdemu swoje

1969 - Strzał w ciemności

1969 - Winnetou i król nafty

1970 - Kremlowskie kuranty

1970 - Ósmy

1970 - Profesor zbrodni

1970 - Winnetou wśród Sępów

1970 - Włoch w Argentynie

1970 - Zbrodnia i kara

1971 - Elżbieta, królowa Anglii (rola: Bedingfield ) - serial TV

1971 - Winnetou w Dolinie Śmierci

1972 - Lala

1972 - Wódz Seminolów

1974 - Prywatny detektyw

1975 - Zaklęte rewiry

1976 - Pogoda dla bogaczy - serial TV

Autor noty biograficznej: Andrzej Androchowicz

Baza danych zawiera informacje o karierach artystycznych, zatrudnieniu zawodowym i nagrodach wszystkich osób związanych twórczo z polskimi teatrami dramatycznymi, muzycznymi, lalkowymi i polskim filmem od roku 1991 do chwili obecnej. Dane wcześniejsze są sukcesywnie uzupełnianie i docelowo w bazie znajdą się wszystkie szczegóły dotyczące życia teatralnego w Polsce.

Od kwietnia 2004 roku baza codziennie wzbogacana jest o artykuły, które ukazują się w polskiej prasie. Artykuły archiwalne pojawiają się stopniowo.

Od września 2014 roku uruchomiliśmy możliwość zamawiania szczegółowej, elektronicznej kwerendy na temat archiwaliów znajdujących się w zbiorach Pracowni Dokumentacji Teatru.

Wiosną 2015 rozpoczęliśmy współpracę z fundacją sedina.pl tworzącą Internetową Encyklopedię Szczecina oraz Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie.