W ramach Panoramy Trzydziestolecia wystąpił w Warszawie Teatr Bałtycki im. Juliusza Słowackiego z Koszalina, prezentując dwa przedstawienia: "Irydiona" Zygmunta Krasińskiego w opracowaniu i reżyserii Jarosława Kuszewskiego i "Kolędników" w inscenizacji Jana Skotnickiego. Omawialiśmy już na łamach "Trybuny Ludu" te spektakle. A jednak warto do nich raz jeszcze powrócić.
"Irydion" jest jednym z najtrudniejszych utworów naszej literatury romantycznej, dziełem zawiłym i nie tłumaczącym się dziś jasno dla współczesnego widza. Jarosław Kuszewski podjął się zadania nie lada, mając w dodatku do dyspozycji zespół, który tylko z największym wysiłkiem dźwigał ciężar dramatu Krasińskiego. Była to zapewne w Koszalinie pierwsza sposobność zapoznania się tamtejszej publiczności z tym utworem autora "Nieboskiej komedii". Ale nie tylko na tym polegała zasługa inscenizatora. Spróbował on odczytać "Irydiona" przez pryzmat problemów epoki, w jakiej dzieło powstało. I oto nagle stało się dla nas jasne, że wielka dyskusja pomiędzy Irydionem i biskupem Wiktorem oraz chrześcijanami, to przecież oddźwięk sporów na temat stosunku do czynu zbrojnego i Powstania Listopadowego, jaka toczyła się wówczas w Polsce i wśród Polaków. Ujawniły się tu niespodziewanie powiązania pomiędzy "Irydionem" i "Kordianem", a szczególnie