Pestka 2019 - udane święto teatru!

VI Międzynarodowy Festiwal Teatrów i Kultury Awangardowej Pestka w Jeleniej Górze. Pisze Urszula Liksztet w Nowinach Jeleniogórskich.

«Nagrody wręczone, laureaci zadowoleni i pewnie trochę zaskoczeni, podziękowaniom i gratulacjom nie było końca, a prezydent miasta Jerzy Łużniak zapewnił, że festiwal będzie kontynuowany! Tak było 4 maja po ostatnim konkursowym spektaklu XI Międzynarodowego Festiwalu Teatrów i Kultury Awangardowej PESTKA 2019, organizowanego przez Jeleniogórskie Centrum Kultury - "Po nas choćby kosmos" w reżyserii Pawła Świątka z Teatru Dramatycznego im Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu Po spektaklu i krótkiej rozmowie z twórcami nastąpiła wyczekiwana chwila wręczenia nagród.

Decyzją jury festiwalu Kryształowa Pestka 2019 przypadła spektaklowi "Aleja Narodowa" (wystąpił Dariusz Maj) w reżyserii Katarzyny Dudzic-Grabińskiej, Teatr Polski w Podziemiu, Wrocław. Daniel Przastek, członek jury (w komisji zasiadali jeszcze Jędrzej Soliński i Tim Schrieber), wręczając tę nagrodę, przedstawił następujące uzasadnienie: "po obejrzeniu ośmiu spektakli konkursowych, jury postanowiło przyznać Kryształową Pestkę za: umiejętność zbudowania minimalnymi środkami inscenizacyjnymi uniwersalnej historii, ważnej i istotnej dla współczesnych społeczeństw Europy Środkowej i Wschodniej, szczególnie 30 lat, ukazanie szarego przeciętnego człowieka w trybiku historii, zagubienia w zmieniającym się świecie, również mikrowspólnoty, będącej odbiciem bolączek dnia codziennego; przedstawienie mechanizmów rodzących się aktów nienawiści, ksenofobii i rasizmu, które stanowią zaprzeczenie ładu demokratycznego. Za istotny głos w bieżącej dyskusji społeczno-politycznej" Nagrodę prasową otrzymał spektakl "Nothing for 60 min." (reżyseria: Howool Baek i Matthias Erian, Berlin). Decyzją Społecznej Rady Programowej MFTiKA Nagroda Specjalna - "Kryształowa Pestka dziękuję!" została przyznana Jarosławowi Gromadzkiemu, dyrektorowi Jeleniogórskiego Centrum Kultury. Zaprezentowana 5 maja "Burza" W. Szekspira, w reżyserii Pawła Passiniego (przypomnijmy - ubiegłorocznego laureata PESTKI), neTTheatre - Teatr w Sieci Powiązań z Lublina, z udziałem jednego z najwybitniejszych odtwórców ról szekspirowskich," Mariusza Bonaszewskiego, była odsłoną jeszcze jednego oblicza teatru i mocnym zwieńczeniem tegorocznej PESTKI.

Było to sześć niezwykle intensywnych dni, wypełnionych teatrem, warsztatami, Lekcjami Czytania, rozmowami po spektaklach, koncertami. Słowem - wszystko odbywało się według sprawdzonego przez lata, scenariusza. Zmieniają się tylko idiomy tegoroczny to TEATR? SPRAWDZAM! W tym roku prezentacje odbywały się na trzech scenach: w Sali Nova i Sali Widowiskowej JCK oraz na scenie kina Grand, czyli tymczasowej Teatru im.CK. Norwida. Jeszcze przed inauguracją festiwalu odbył się wernisaż pokonkursowej wystawy finalistów i laureatów IV edycji Konkursu Fotografii Teatralnej, organizowanego przez Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego w Warszawie (zdjęcia z sezonu 2017/2018). Jeśli ktoś spodziewał się na tej wystawie klasycznych fotografii z przedstawień, mógł poczuć się rozczarowany, bowiem zobaczył plansze dokumentujące życie teatralne z pomieszczonymi niewielkimi zdjęciami, uzupełnionymi obszernym komentarzem tekstowym. Wydaje się więc, że nie o fotografie tu idzie, a już na pewno nie o ich poziom artystyczny. Nie powinno to chyba dziwić, skoro w jury konkursu zasiadał jeden fotograf i trzech teatrologów. Warto było zobaczyć tę ekspozycję, bowiem znakomicie wpisała się w tegoroczny festiwal. Wystawa "Autorski plakat teatralny" młodego grafika, absolwenta Wydziału Sztuk Pięknych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, Piotra Florianowicza, prezentowana była w Galerii pod Brązowym Jeleniem. Spośród kilkudziesięciu wyeksponowanych projektów plakatów tylko jeden został zrealizowany. To plakat do sztuki

"Skrzywienie kręgosłupa" w Teatrze im. W. Horzycy w Toruniu. Lekcje Czytania były dwie (obie pod patronatem Tygodnika Powszechnego): Agnieszka Wolny-Hamkało mówiła o "Teatralności Bohemy" na podstawie powieści "Dar Humbolta" S.Bellowa, "Punkt Omega" D. DeLillo i "Balthazar" L. Durrella, drugą poprowadziła Agnieszka Kłos na temat "Jak w teatrze pokazać Zagładę?". Posłużyła się tekstem Tadeusza Słobodzianka "Nasza klasa".

Międzynarodowy Festiwal Teatrów i Kultury Awangardowej PESTKA ma formułę otwartą - określenie "teatr i kultura awangardowa" jest dosyć pojemne i pozwala organizatorom zaprosić do udziału tak różne spektakle, jak np. "Come True" z Poznania w reżyserii Michała Stankiewicza i "Dziwaczki", w reżyserii Nataszy Sołtanowicz z Wrocławia. W pierwszym spektaklu - niespektaklu, który prezentowany był w Sali Nova, to widzowie są aktorami. Siedzą naprzeciw siebie w symetrycznym układzie, słuchając padającego z offu komentarza, pytań, sugestii, mogą obserwować siebie nawzajem, swoje zachowania, mimikę, na przemian stając się aktorami bądź widzami, w zależności która część widowni zostanie oświetlona reflektorami. W drugim - aktorki, czerpiąc inspiracje z dawnych obrzędów żałobnych różnych kultur, zadają pytanie, czy współcześnie potrafimy doświadczyć śmierci w jej codziennym wymiarze. Podstawą spektaklu jest śpiew polifoniczny. Ale w tej formule festiwalu mieszczą się także pozostałe spektakle: np. "Aleja Narodowa" [na zdjęciu]z Teatru Polskiego w Podziemiu, Wrocław, czy zrealizowany w formie quasi kabaretu "Zrobię co zechce" Teatru Porywacze Ciał z Poznania, "Nothing for 60 min." Howool Baek z Berlina, w którym aktorka, na przekór tytułowi, kreuje świat bez słów palcami rąk i stóp, oraz kameralny, pełen poezji i liryzmu, piękny świat w spektaklu Maayan Jungman ("Niyar"), który aktorka wyczarowuje z papieru... a także pozostałe, które znalazły się w programie, a które pozwoliły każdemu z widzów sprawdzić, jaki jest ten współczesny teatr w Polsce, w Europie, świecie. To wyjątkowo trafny idiom!

Widownia na każdym spektaklu była wypełniona do ostatniego miejsca, a na Sali Nova - do ostatniego miejsca na schodach. Dyskusje po spektaklach, prowadzone z dużą kulturą przez Jędrzeja Solińskiego, w tym roku były znacznie bardziej ożywione niż w poprzednich latach. Wszyscy podkreślali też znakomitą atmosferę festiwalu, więc organizatorzy mogą sobie pogratulować nie tylko interesujących spektakli, znakomicie przygotowanych edytorsko wydawnictw, gadżetów, ale też rosnącego grona entuzjastów!»

e-teatr.pl - wortal teatru polskiego © Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego