powiększwersja do drukupoleć znajomemu

Zmarł reżyser i scenarzysta filmowy Stanisław Jędryka

W wieku 86 lat odszedł Stanisław Jędryka - twórca popularnych filmów i seriali dla młodych widzów, m.in. "Do przerwy 0:1", "Podróż za jeden uśmiech" i "Stawiam na Tolka Banana". O śmierci reżysera poinformowało na swojej stronie Stowarzyszenie Filmowców Polskich.

Stanisław Jędryka zmarł 22 kwietnia w Warszawie.

Przyszły reżyser i scenarzysta filmowy oraz telewizyjny urodził się 27 lipca 1933 r. w Sosnowcu. W 1951 r. ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Prusa w Sosnowcu.

Był absolwentem Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi, którą ukończył w 1956 r., choć nigdy nie zdobył dyplomu. Karierę filmowca zaczynał jako asystent Stanisława Lenartowicza podczas realizacji ekspresjonistycznego w swojej poetyce filmu "Zimowego zmierzchu" (1956).

Zadebiutował w 1958 r. filmem eksperymentalnym pt. "Stadion". W 1960 r. zrealizował film dyplomowy "Zbieg" na podstawie opowiadania Marka Hłaski.

W 1962 r. wyreżyserował "Dom bez okien" o świecie cyrkowców, w którym wystąpili Wiesław Gołas, Danuta Szaflarska, Józef Kondrat, Elżbieta Czyżewska, Tadeusz Fijewski i Jan Świderski. Zrealizowany wg scenariusza Aleksandra Ścibor-Rylskiego film trafił do konkursu na festiwalu w Cannes.

W następnych latach zajął się tematyką dziecięco-młodzieżową. Trzy lata po fabularnym debiucie wyreżyserował "Wyspę złoczyńców" (1965) o przygodach Pana Samochodzika, na podstawie powieści Zbigniewa Nienackiego - główną rolę zagrał Jan Machulski. W 1969 r., na podstawie scenariusza Adama Bahdaja, Jędryka nakręcił film fabularny dla młodzieży pt. "Paragon gola!" oraz opowiadający o przygodach młodego piłkarza serial "Do przerwy 0:1". Rok później, na podstawie powieści Bahdaja, zrealizował kolejny popularny serial, zatytułowany "Wakacje z duchami", w którym wystąpił m.in. Henryk Gołębiewski.

Następnie nakręcił czarno-białą "Kamizelkę" na podstawie noweli Bolesława Prusa.

Kolejne wspólne przedsięwzięcia Jędryki i Bahdaja to: serial, a także opowiadający o tych samych bohaterach film fabularny pt. "Podróż za jeden uśmiech" (1971-72) z Henrykiem Gołębiewskim i Filipem Łobodzińskim w rolach głównych, oraz serial "Stawiam na Tolka Banana" (1973).

W 1976 r. reżyser nakręcił serial "Szaleństwo Majki Skowron", adaptację powieści dla młodzieży Aleksandra Minkowskiego, o konflikcie pokoleniowym między rodzicami a dziećmi. W 1978 r. zrealizował serial telewizyjny "Zielona miłość", poświęcony wkraczającym w dojrzałe życie maturzystom.

Do najbardziej znanych filmów fabularnych Jędryki należy ekranizacja powieści Janusza Domagalika "Koniec wakacji" z 1974 r. Jego akcja jest osadzona na Śląsku, a głównym bohaterem jest czternastoletni chłopiec, który przechodzi przyspieszony proces emocjonalnego dojrzewania - przeżywając pierwszą miłość i pierwszy poważny dramat. Do twórczości Domagalika powrócił Jędryka raz jeszcze - czternaście lat później - adaptując na telewizyjny serial "Banda Rudego Pająka" (1988), poczytną powieść pisarza pt. "Banda Rudego".

"O problemie osieroconego, łaknącego uczuć chłopca opowiadał Jędryka w niedocenionej adaptacji powieści Marii Ślipek >>Najlepsze w świecie<< (1976), zaś w - równie udanych - >>Zielonych latach<< (1979), inspirowanych książką Jerzego Przeździeckiego >>Troje znad Czarnej Rzeki<<, wiarygodnie przedstawiał obraz dziecięcych przeżyć trójki przyjaciół w pierwszych dniach drugiej wojny światowej: Wojtka, syna bezrobotnego Polaka, żydowskiego chłopca Abramka oraz Erny, córki niemieckiego aptekarza" - napisał Jerzy Armata na stronie Stowarzyszenia Filmowców Polskich.

Wyreżyserował także kilka spektakli telewizyjnych, m.in. "Wszystko gra!" (1997), "Tajemnica zwyczajnego domu" (2000) i "Przypadki Piotra S." (1981).

W latach 2009-10 pojawił się kilka razy na ekranie w roli reżysera w odcinkach serialu "Na dobre i na złe".

Był laureatem m.in. Nagrody Prezesa Rady Ministrów za całokształt twórczości, Nagrody "Poznańskie Koziołki", Medalu Komisji Edukacji Narodowej oraz Nagrody Stowarzyszenia Filmowców Polskich za wybitne osiągnięcia artystyczne.

Otrzymał też szereg odznaczeń, w tym Złoty Krzyż Zasługi i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. W 2004 r. przyznano mu Nagrodę Artystyczną Miasta Sosnowca.

W 2013 r. został wyróżniony Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis.