powiększwersja do drukupoleć znajomemu

W katastrofie lotniczej zginął Konrad Swinarski

19 sierpnia 1975 zginął w katastrofie lotniczej pod Damaszkiem (ur. 1929) w drodze na festiwal w Sziraz. Konrad Swinarski (ur. 1929) scenograf i reżyser, jeden z najwybitniejszych twórców teatru w Polsce XX w.

Studia plastyczne odbywał w Sopocie i Łodzi, na wydziale reżyserii PWST w Warszawie był uczniem Erwina Axera.

W latach 1955-1957 odbywał staż w Berliner Ensemble, teatrze Bertolta Brechta. Po powrocie wyreżyserował "Operę za trzy grosze" Brechta w Teatrze TV i w Teatrze Współczesnym w Warszawie- w sezonach 1957/58-1961/63 uwiązany był z Teatrem Dramatycznym. Tu inscenizował Brechta "Pan Puntila i jego sługa Matti" oraz sztuki Durrenmatta: "Frank V" i "Anioł zstąpił do Babilonu". Natomiast gościnnie wyreżyserował "Smak miodu" Delaney w Teatrze Wybrzeże i w warszawskim Ateneum "Historię o miłosiernej czyli Testament psa" Suassuny.

W sezonie 1964/1965 rozpoczyna pracę w Starym Teatrze w Krakowie. Jego pierwszą premierą jest tu "Żałosna i prawdziwa tragedia pana Ardena z Feversham" (wcześniej zrealizowana w Schaubuhne am Halleschen Ufer w Berlinie Zachodnim).

Wybitne, uznane powszechnie inscenizacje Swinarskiego powstaną właśnie w Starym Teatrze. I tak "Nie-Boska" Zygmunta Krasińskiego (1965), "Woyzeck" Georgie Buchnera (1966), "Sen nocy letniej" i "Wszystko dobre, co się dobrze kończy" Szekspira (1970 i 1971), a także wcześniejsze- "Sędziowie" i "Klątwa" Wyspiańskiego (1968).

Natomiast w Teatrze Ateneum gościnnie wyreżyserował "Męczeństwo i śmierć Jean Paul Marata przedstawione przez zespół aktorski przytułku w Charenton pod kierownictwem pana de Sade" Petera Weissa (1967)- światową prapremierę tej sztuki przygotował wcześniej w Schiller Theater w Berlinie Zachodnim (1964).

Na początku 1973 inscenizuje Swinarski w Starym Teatrze "Dziady" Mickiewicza (we własnej scenografii). W roku następnym "Wyzwolenie" Wyspiańskiego.

Często pracuje zagranicą- wielokrotnie w teatrach niemieckich (między innymi w Hamburgische Staatsoper rezyseruje światową prapremierę "Diabłów z Loudun" Pendereckiego, "Ryszarda III" Szekspira w Landstheater w Darmstadt, "Wszystko dobre, co się dobrze kończy" Szekspira w Dusseldorfer Schauspielhaus, "Romulusa Wielkiego" Durrenmatta w Freie Volksbuhne w Berlinie Zachodnim). Ma swoje premiery także w Moskwie, Tel-Awiwie i Stanach Zjednoczonych.

Zrealizował kilka spektakli w Teatrze TV- do najważniejszych trzeba zaliczyć "Przygodę Pana Trasa" wg. "Kraksy" Durrenmatta i "Kartotekę" Tadeusza Różewicza.

Ostatnie prace Konrada Swinarskiego- to "Pluskwa" Majakowskiego w Teatrze Narodowym w Warszawie i rozpoczęte próby "Hamleta" w Starym Teatrze.

"Teatr Swinarskiego był teatrem bogatej inscenizacji", którego estetyczne wyrafinowanie uzupełniał programowej antyestetyzmu. Artysta niezwykle wrażliwy na plastykę ruchu, kolor, rytm i muzykę zdradzał szczególny instynkt w pracy z aktorem. Interesowały go cechy osobiste, do których można się było odwołać przy komponowaniu roli. Nastawiony polemicznie wobec interpretacji dramatów romantycznych, które składały się także na monumentalny teatr Leona Schillera, przypominał go Swinarski umiejętnością asymilowania nowych tendencji i przekształcania ich na własny użytek, wyczuciem współczesności, siłą własnej wizji artystycznej".