Lublin. Premiera filmu o Teatroterapii

Nie było problemu, że bohaterowie filmu, ludzie przecież niepełnosprawni, bali się kamery czy ekipy. Przeciwnie, zaprzyjaźnili się z ekipą - opowiada Natasza Ziółkowska-Kurczuk, reżyser filmu "Sześć postaci" opowiadającego o ludziach niepełnosprawnych umysłowo, którzy robią spektakl teatralny.

«- Dla mnie ten film jest jakimś podsumowaniem ponad dwudziestoletniej współpracy z Marią Pietruszą-Budzyńską i obserwacji jej pracy terapeutycznej z niepełnosprawnymi. Pokazujemy nie tylko przygotowania do spektaklu, ale i zaglądamy do codziennego życia aktorów, patrzymy, jak robią zakupy, spotykają się na kawie, idą na przykład na targi motoryzacyjne. Nie tylko teatr jest dla nich terapią, także to, że potrafią odnaleźć się w dużym hipermarkecie.

"Sześć postaci" to 82-minutowy film dokumentalny, którego głównym wątkiem jest zapis pracy grupy niepełnosprawnych aktorów - uczestników Fundacji Teatroterapia Lubelska nad nowym spektaklem, opartym na dramacie Luigi Pirandello "Sześć postaci scenicznych w poszukiwaniu autora". Maria Pietrusza-Budzyńska, pedagog specjalny, która od 1995 roku propaguje teatroterapię, nazywa ten teatr telenem: - To mój skrót, telen to teatr ludzi niepełnosprawnych - mówi.

Prowadzone przez nią Warsztaty Terapii Zajęciowej Teatroterapia (w istocie pierwszy w Polsce teatr dla ludzi upośledzonych umysłowo) działały najpierw przez lata przy Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Maria Pietrusza Budzyńska informuje: "W Teatroterapii realizowana jest określona idea zawarta w manifeście teatralnym ludzi upośledzonych umysłowo tu pracujących: mamy prawo do tworzenia i uczestniczenia w kulturze i sztuce teatru, oraz do pełnowartościowego miejsca w życiu naszego miasta i naszego kraju oraz całego świata przez uznanie, iż tak samo czujemy, jak wszyscy normalni ludzie".

Każdy nowy ich spektakl był wyzwaniem - i radością dla aktorów i publiczności. Z wielkim uznaniem przyjęto występ aktorów z Teatroterapii w inscenizacji "Hamleta" w 2004 roku w reżyserii Krzysztofa Babickiego. W czerwcu 2009 roku prowadzenie Teatroterapii mającej w dorobku ponad 30 spektakli przejęła Fundacja Teatroterapia Lubelska - i zmiana ta sprawiła, jak uważają terapeuci, że życie artystyczne uczestników warsztatów stało się intensywniejsze, dokonał się rozwój teatroterapii jako nowatorskiej metody rehabilitacji.

Kamera często towarzyszyła Teatroterapii, podobnie jak aparat fotograficzny: reporterka Gazety Wyborczej Iwona Burdzanowska przygotowała kilka wystaw fotograficznych, m.in. z pracy nad "Hamletem" a potem z przygotowań do spektaklu "Isadora. Opowieść o kobiecie".

- Jest to tekst na miarę ich życia - mówi Maria Pietrusza-Budzyńska o sztuce włoskiego noblisty Luigiego Pirandella "Sześć postaci scenicznych w poszukiwaniu autora". Napisana w 1921 roku sztuka jest przewrotna: postacie sceniczne buntują się przeciw autorowi i reżyserowi, a więc przeciwko spektaklowi (i tekstowi), w którym występują i który je stwarza. Chcą się usamodzielnić, ale wtedy okazuje się, że dokonując tego - przywdziewają rozmaite maski i stają się jak aktorzy kimś innym niż pragnęli, gubią się w konwencjach i pozorach. Zmagania z Pirandellim i jego postaciami - i aktorów ze sobą - od grudnia ubiegłego roku dyskretnie obserwowała kamera ekipy filmowej Nataszy Kurczuk-Ziółkowskiej.

- Oni szukają bohatera swego życia, swego miejsca w życiu i próbują to zinterpretować. Mają świadomość choroby, potrafią się buntować - mówi po środowej premierze autorka filmu. - Podglądaliśmy życie, trzeba było je "łapać" na gorąco, pewnych wydarzeń i zachowań nie da się zaplanować. Takich na przykład, kiedy bohaterowie-aktorzy nagle zaczynają tańczyć...

Premiera filmu "Sześć postaci" odbyła się 26 października w studio S1 TVP Lublin.»

e-teatr.pl - wortal teatru polskiego © Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego